Сақтандыру құқығы

19. «БТА Қамқорлық  «СК» АК, (АО «СК» БТА Забота»): жазатайым жағдайдан, ауыру жағдайынан, жүктерді, мүлікті залалдан, автокөлік  иелерінің АҚЖ, көлік құралдары  иелерінің АҚЖ, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ сақтандыруды;

20. «Коммеск-Өмір  «СК» АҚ (АО «СК» Коммеск-Өмір»): жазатайым жағдайдан, ауыру жағдайынан, автокөлікті, темір жол көлігін,  әуе көлігін, жүктерді, мүлікті  залалдан, автокөлік иелерінің АҚЖ,  әуе көлігі иелерінің АКЖ,  көлік құралдары иелерінің АҚЖ,  тасымалдаушының жолаушылар алдындағы  АҚЖ, қызметі үшінші түлғаларға  зиян келтіру қаупімен байланысты  объектілер иелерінің АҚЖ, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ, экологиялық  сақтандыруды;

21. «БТА өмірді  сақтандыру» АҚ (АО «БТА страхование  жизни»): өмірді, аннуитеттік, сақтандырушының  инвестициялық, кірісіне сақтанушының  қатысуы жолымен өмірді, жазатайым  жағдайлардан, ауыру жағдайынан  сақтандыруды;

22. «Лондон - Алматы  «СК» БК АҚ (СП АО «Лондон-Алматы»): жазатайым жағдайдан және аурулардан, автокөлікті, темір жол көлігін,  әуе көлігін, су көлігін, жүктерді, мүлікті, автокөлік иелерінің  АҚЖ, әуе көлігі иелерінің АҚЖ,  су көлігі иелерінің АҚЖ, кәсіпкерлік  тәуекелді, темір жол көлігі  иелерінің АҚЖ, тасымалдаушының  азаматтық-құқыктық жауапкершілігін,  шарт бойынша АҚЖ, зиян келтіргені  үшін АҚЖ, көлік құралдары иелерінің  АҚЖ, тасымалдаушының жолаушылар  алдындағы АК.Ж, кызметі үшінші  тұлғаларға зиян келтіру қаупімен  байланысты объектілер иелерінің  АҚЖ, кызметкерінің еңбек (қызметтік)  міндеттерін орындауы кезінде  оның өмірі мен денсаулығына  зиян келтіргені үшін жұмыс  берушінің АҚЖ, экологиялық сақтандыруды;

23. «ХАСКО Қазақстан  «Халықтық сақтандыру компаниясы»  ААҚ (ОАО «Народная страховая  компания «НАСКО Казахстан»): көлік  кұралдары иелерінің азаматтық-құқықтық  жауапкершілігін сақтандыруды;

24. «Мұнай сақтандыру  компаниясы» ААҚ (ОАО «Нефтяная  страховая компания»): жазатайым  жағдайдан, ауыру жағдайынан, автокөлікті,  темір жол көлігін, әуе көлігін,  су көлігін, жүктерді, мүлікті  залалдан, автокөлік иелерінің АҚЖ,  әуе көлігі иелерінің АҚЖ, су  көлігі иелерінің АҚЖ, басқа  да қаржылық шығындардан, көлік  құралдары иелерінің АҚЖ, тасымалдаушының  жолаушылар алдындағы АҚЖ, жекеше  нотариустардың АҚЖ, аудиторлық  ұйымдардың АҚЖ, туроператорлар  мен турагенттердің АҚЖ, қызметі  үшінші тұлғаларға зиян келтіру  қаупімен байланысты объектілер  иелерінің АҚЖ, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндетгерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ, экологиялық  сақтандыруды;

25. «НОМАД Иншуранс»  СК» АК (АО «СК «НОМАД Иншуранс»): жазатайым жағдайдан, ауыру жағдайынан, авто-көлікті, темір жол көлігін,  жүктерді, мүлікті залалдан, автокөлік  иелерінің АҚЖ, басқа да қаржылық  шығындардан, займдарды, көлік  құралдары иелерінің АҚЖ, тасымалдаушының  жолаушылар алдындағы АҚЖ, қызметі  үшінші тұлғаларға зиян келтіру  қаупімен байланысты объектілер  иелерінің АҚЖ, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ, экологиялык  сақтандыруды;

26. «Пана Иншуранс»  СК» АК, (АО «СК «Пана Иншуранс»): жазатайым жағдайдан, ауыру жағдайынан, автокөлікті, жүктерді, мүлікті залалдан, автокөлік иелерінің АҚЖ, көлік  кұралдары иелерінің АҚЖ сақтандыруды;

27. «САЯ «СК»  ААҚ (ОАО «СК» САЯ»): жазатайым  жағдайдан, ауыру жағдайынан, жүктерді, көлік құралдары иелерінің АҚЖ,  өсімдік шаруашылығындағы, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ сақтандыруды;

28. «Сентрас Иншуранс»  СК» АҚ (АО «СК «Сентрас Иншуранс»): жазатайым жағдайдан, ауыру жағдайынан, автокөлікті, темір жол көлігін,  әуе көлігін, су көлігін, жүктерді, мүлікті залалдан, автокөлік иелерінің  АК.Ж, әуе көлігі иелерінің  АҚЖ, су көлігі иелерінің АҚЖ,  басқа да қаржылық шығындардан,  көлік құралдары иелерінің АҚЖ,  тасымалдаушының жолаушылар алдындағы  АҚЖ, туроператор мен турагенттің  АҚЖ, қызметі үшінші тұлғаларға  зиян келтіру қаупімен байланысты  объектілер иелерінің АҚЖ, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ, экологиялық  сақтандыруды;

29. «Транс Ойл  «СК» АҚ (АО «СК» Транс Ойл»): жазатайым жағдайдан, автокелікті,  жүктерді, мүлікті залалдан, автокөлік  иелерінің АҚЖ, зиян келтіргені  үшін АҚЖ, көлік құралдары иелерінің  АҚЖ, тасымалдаушының жолаушылар  алдындағы АҚЖ, кызметкерінің.  енбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде оның өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ сақтандыруды;

30. «Альянс-Полис  «СК» АҚ (АО «СК» Альянс-Полис»): жазатайым жағдайдан, ауыру жағдайынан, автокөлікті, әуе көлігін, жүктерді, мүлікті залалдан, автокөлік иелерінің  АҚЖ, өуе көлігі иелерінің АҚЖ,  басқа да қаржылық шығындардан,  көлік құралдары иелерінің АҚЖ,  тасымалдаушының жолаушылар алдындағы  АҚЖ, қызметі үшінші тұлғаларға  зиян келтіру қаупімен байланысты  объектілер иелерінің АҚЖ, өсімдік  шаруашылығындағы, қызметкерінің еңбек  (қызметтік) міндеттерін орындауы  кезінде оның өмірі мен денсаулығына  зиян келтіргені үшін жұмыс  берушінің АҚЖ, экологиялық сақтандыруды;

31. «Темір АТ  «СК» АҚ (АО «СК» Темір АТ»): жүктерді сақтандыруды; 33) «Транспорттық  сақтандыру коғамы» АҚ (АО «Транспортное  страховое общество»): жазатайым  жағдайдан, көлік кұралдары иелерінің  АҚЖ сақтандыруды;

32. «ОАСҚ» АК  СҚ (АО СО «ЦАСО»): автокөлікті,  жүктерді, автокөлік иелерінің АҚЖ,  тасымалдаушының жолаушылар алдындағы  АҚЖ, жекеше нотариустардың АҚЖ, кызметкерінің еңбек (қызметтік) міңдеттерін орыңдауы кезінде оның өмірі мен денсаулығына зиян келтіргені үшін жұмыс берушінің АК.Ж сақтандыруды;

33. «ЭкоПолис  «СК» ЖАҚ (ЗАО «СК» «ЭкоПолис»): ауыру жағдайынан, зиян келтірген  үшін АҚЖ сақтандыруды;

34. Алатау «СК»  АҚ (АО «СК» Алатау): жүктерді, мүліктік, басқа да қаржылық шығындардан;

35. «Өмірді сақтандыру  жөніндегі компания «Мемлекеттік  аннуитеттік компания» АҚ (АО  «Компания по страхованию жизни  «Государственная аннуитетная компания»): өмірді, аннуитеттік, жазатайым жағдайдан  және аурулардан сактандыруды;

36. «Нұрполис»  СК» АҚ (АО «СК» Нурполис»): жазатайым  жағдайдан және аурулардан, медициналық,  автокөлікті, әуе көлігін, жүктерді, мүліктік, әуе көлігі иелерінің  АҚЖ, кәсіпкерлік тәуекелді, шарт  бойынша АҚЖ, зиян келтіргені  үшін АҚЖ, көлік құралдары иелерінің  АҚЖ, тасымалдаушының жолаушылар  алдындағы АҚЖ, туроператорлар  мен турагенттердің АҚЖ, қызметі  үшінші тұлғаларға зиян келтіру  қаупімен байланысты объектілер  иелерінің АҚЖ, қызметкерінің  еңбек (қызметтік) міндеттерін  орындауы кезінде онын өмірі  мен денсаулығына зиян келтіргені  үшін жұмыс берушінің АҚЖ сақтандыруды;

37. «Халық - Өмір»  өмірді сақтандыру женіндегі  Қазақшетел сақтан еншілес компаниясы»  АҚ (АО «Дочерняя компания Казахинстрах  по страхованию жизни »): өмірді, аннуитетті, өмірде белгілі бір  оқиғаның басталуын, сақтандырушының  инвестициялык табысына сақтанушының  қатысуымен өмірді, жазатайым жағдайдан  және аурулардан, медициналық сақтандыруды  Қазақстан Републикасының қаржы  рыногы мен қаржылық ұйымдарды  реттеу және қадағалау жөніндегі  агенттігі тарапынан берілген  міндетті сақтандыру, өмірді ерікті  сақтандыру, ерікті жалпы сақтандыру, барабар емес қайта сақтандыру  бойынша лицензиялар негізінде  жүзеге асыруда.

1.2 Сақтандыру  құқығы құқық саласы ретінде

Қазақстан Республикасының  казіргі заманғы сақтандыру құқығы аса көлемді, күрделі әрі ірі  құқық, саласы ретінде реформалану  үстіндегі ұлттық сақтандыру рыногының  тиісінше жұмыс істеуінің, ұлттық сақтандыру жүйесін одан әрі дамытудың, сақтандыру ісін және сақтандыру қызметін ұтымды ұйымдастырудың, қоғам мен мемлекеттің  және азаматтар мен шаруашылық жүргізуші  субъектілердің мүліктік мүдделерін сақтандыру қорғауымен қамтудың, сондай-ақ, ұлттық сақтандыру индустриясы салаларындағы  зандықты қамтамасыз етудің кең шеңберлі құқықтық, экономикалық-қаржылық және ұйымдастыру мәселелерін шешуге ат салысып отыр. Осындай мән-жай  оның құқықтық реттеу пәнінің ерекшеліктерімен және осы пәнді құрайтын қоғамдық қатынастардың сипаттамалық белгілерімен шартталады. Бұл орайда құқықтық реттеу пәні ретінде көрініс табатын  осындай қоғамдық қатынастар ұлттық сақтандыру рыногындағы сақтандыру ісі мен сақтандыру қызметін ұйымдастыруға, сондай-ақ тиісті мүдделерді сақтандыру қорғауымен қамтамасыз етуге байланысты туындап, қалыптасатын ұйымдастыру  және материалдық сипатты сақтандыру қатынастары топтарынан тұрады.

Демек, сақтандыру құкығының құқықтық реттеу пәні сақтандырудың  кәсіпкерлік кызметтің бір түрі ретінде жүзеге асырылуын ұйымдастыру, сақтандыру қызметін лицензиялау талаптарын орындау, ерікті және міндетті сақтандыру шарттарын жасасу, тиісті заңнамалық актілердің ережелері мен принциптерін, халықаралық шарттар мен сақтандыру стандарттары ережелерін іске асыру, мақсатты сақтандыру қорларын және сақтандыру резервтерін кұру, сақтандыру қатынастарындағы тұлғаларға (сақтанушыларға) қатысты  сақтандыру жағдайы басталған кезде, оларға келтірілген мүліктік залалды  өтеу мақсатында сақтандыру қорғауын қамтамасыз ету, сақтандыру қызметін мемлекеттік  реттеу, қадағалау және инспекциялау барысында дамып, қалыптасатын кешенді  мазмұнды қоғамдық қатынастар жүйесін  білдіреді.

Осыған байланысты сақтандыру құқығының пәнін сақтандыру қызметін жүзеге асыру кезінде сақтандырушылар  мен сақтанушылар, сақтандыру рыногының  кәсіби қатысушылары мен сақтандырушылар  әрі сақтанушылар арасында, сақтанушылардың, сақтандырылған не пайда алушы тұлғалардың  конституциялық құқықтары мен мүдделерін қамтамасыз ету, сақтандыру субъектілері мен кәсіби қатысушылары қызметін мемлекеттік  қадағалау және реттеу барысында  туындайтын кешенді сипатты қоғамдық қатынастардың, былайша айтқанда сақтандыру қатынастарының жиынтығы деп те айкындауға болады [7,97].

Сөйтіп, өздерінің  экономикалық, әлеуметтік және саяси  мән жайлармен ерекшеленетін  кешенді мәнді-мазмұнды айрықша  қоғамдық қатынастар – мынадай сақтандыру қатынастары:

1. Ұлттық сақтандыру рыногы мен сақтандыру индустриясын дамыту арқылы елдің сақтаңдыру құрылысын тиімді құруға;
2. Сақтаңдыру рыногы ауқымындағы сақтандыру салаларын ішінде жеке, аннуитеттік, экологиялық сақтандыруды жүзеге асыруға;
3. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарын құруға, олардың қызметін лицензиялауға, сақтандыру салалары бойынша мамандандыруға, жаңа сақтандыру технологияларын енгізуге;
4. Сақтандыру рыногындағы сақтандырушының сақтанушыларға (тұтынушыларға) заңдық негізде сақтандыру қызметтерін көрсетуіне (сақтандыру өнімін сатуына);
5. Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының жұмыс істеуіне;
6. «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры» АҚ жұмыс істеуіне;
7. «Қазақстан Актуарийлік орталығы» ЖАҚ жумыс істеуіне;

8. «Қазақстан  ипотекалық кредиттерге кепілдік  беру коры» АҚ жумыс істеуіне;

9. «Ауыл шаруашылығын  қаржылық қолдау қоры» АҚ жұмыс  істеуіне;

10. «Мемлекеттік аннуитеттік компанияның» жұмыс істеуіне;
11. Құрлықта, өзендердің, көлдердің және басқа да ішкі су айдындарының шектерінде жүргізілетін барлау, өндіру, жер асты қоймалары мен мұнай резервуарларын салу және пайдалану жөніңдегі мұнай операцияларын, сондай-ақ теніздегі мұнай операцияларын сақтандыруға;
12. ЕурАзЭҚ және ТМД шеңберінде жүзеге асырылатын көлік кұралдары иелерінің азаматтық құқықтық жауапкершілігін халыкаралық міндетті сақтандыруға;
13. Сауда мақсатында теңізде жүзу саласындағы ерікті, міндетті сақтандыруға;
14. «Экспорттық кредиттерді және инвестицияларды сақтандыру жөніндегі мемлекеттік сақтандыру корпорациясы» Акционерлік қоғамының экспорттық кредиттерді (займдарды) сақтандыруына;
15. Өмірді ерікті сақтандыруға;
16. Ерікті аннуитеттік сақтандыруға;
17. Өмірде белгілі бір окиғаның басталуын ерікті сақтандыруға;
18. Сақтандырушының инвестициялық кірісіне сақтанушының қатысуына орай өмірді еркін сақтандыруға;
19. Жазатайым жағдайлардан ерікті сақтандыруға;
20. Ауыру (науқастану) жағдайларынан ерікті сақтандыруға;
21. Автомобиль көлігін ерікті сақтандыруға;
22. Темір жол көлігін ерікті сақтандыруға;
23. Әуе көлігін ерікті сақтандыруға;
24. Су көлігін ерікті сақтандыруға;
25. Жүктерді ерікті сақтандыруға;
26. Мүлікті залалдан ерікті сақтандыруға;
27. Автомобиль көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыруға;

28. Су көлігі иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыруға;

29. Әуе көлігі иелерінін азаматтық-құқықтық жауапкершілігін ерікті сақтандыруға;

30. Азаматтық-құқықтық жауапкершілікті ерікті сақтандыруға;