«Oris-Astana» ЖШС-ның қаржылық-экономикалық жай-күйін талдау

Мазмұны

 

Кіріспе......................................................................................................................4

 

1. «Oris-Astana»ЖШС-на жалпы сипаттама
1. «Oris-Astana» ЖШС-ның негізгі қызметі........................................................7

 

2 «Oris-Astana» ЖШС-ның қаржылық-экономикалық жай-күйін талдау

1. «Oris-Astana» ЖШС қызметінің ұйымдастырушылық-технологиялық ерекшеліктері және технико-экономикалық көрсеткіштері..............................11
2. «Oris-Astana» ЖШС-ның баланс активтері мен пассивтерінің құрамы мен құрылымы динамикасын талдау..........................................................................12
3. «Oris-Astana» ЖШС-ның төлем қабілеттілігін және баланс өтімділігін талдау......................................................................................................................18

 

Қорытынды..........................................................................................................27

 

Қолданылған әдебиеттер тізімі.........................................................................29

 

Қосымшалар.........................................................................................................30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Кіріспе

Қазіргі уақытта болып  жатқан нарықтық қатынастар кәсіпорындардың  шаруашылықты жүргізуші субъект  ретінде құқық жағдайларын едәуір нығайтып, олардың көптеген өндірістік және қаржылық мәселелерді өз бе-тінше  шешуіне мол мүмкіншілік ашты. Атап айтқанда, ішкі және сыртқы рынокта  білікті серікті таңдауға қол  жетті, өйткені болашақтағы бірлескен  іс-әрекеттің тиімділігі көбінесе осыған байланысты болады. Кәсіпорындар бұрынғыдай жоғарғы жақтың жөн сілтеуімен емес, контрагенттерді (жабдықтаушы, сатып алушы, мердігер, банк және т.б.) қазіргі кезде өз қалауы бойынша алады. Олардың өздеріне іскер серіктерді қаншалықты дәл және қатесіз таңдауымен нарықтық қатынастар негізінде мүмкіндігінше тез және дұрыс бағдар тауып, оны ұстануына қарай жұмыстарының тиімділігі әр түрлі болады. Басқаша сөзбен айтқанда, шаруашылықты жүргізуші субъектілердің қызметінің жетістіктері басқару деңгейіне, қабылданған шешімдердің объективтілігі, нақтылыгы, шұғылдығы мен ғылыми негізделуіне тікелей тәуелді.

Қазақстан Республикасында  нарықтық қатынастар заңдылығының экономикалық өмірге енуі мен жеке меншікті ұйымдардың көбеюі, бизнес пен кәсіпкерліктің дамуы, басқару жүйесінің демократиялық  жолдармен реттелуіне байланысты және бұған қосымша батыс идеологиясы  мен ұсыныстары менеджмент, бухгалтерлік есеп бағытындағы консервативтік жүйені жойды. Бухгалтерлік есеп, бұдан туындайтын қаржылық қорытынды есеп нарықтық қатынастардың  негізін қалайтындығына кәсіпкер, бизнесмендер мен меншік иелерінің және ұйымдарды  басқарушылардың көзі жетті. Сонымен  қатар, қаржы, банк істері өрісінде іске асырылатын шаралар жиі-жиі өзгеріске  түсетін болды. Мұның барлығы  да нарықтық қатынастарды ары қарай  жетілдіруге бағытталған заңдылық.

     Экономикалық қатынастардың мәні мен маңызын түсіну, бизнесті жүргізу мен басқару, ақпараттарды реттеу  және ақылға сиымды тиімді шаралар қабылдау үлкен мәселеге айналды. Еліміздегі бизнесті дамыту, қаржылық қатынастардың теориялық және қолданбалы негізін білу, құқықтық жүйедегі заңдылықтарды білу, тиімді және оңтайлы шешім қабылдау қызметінде ұйымның қаржылық жағдайын талдаудың атқаратын рөлі өте зор.

     Қаржы саясатын тиімді бағытқа салу, экономикалық модельдер құрып, салыстырмалы талдау ісін күнделікті экономикалық өмірге қосу ұйымның қаржы жағдайын жақсартады.

     Экономикалық тұрғыдан тиімді шешім қабылдау үшін бухгалтерлік есеп шоттарын жүргізу  мен бұларды өз орындарына қарай дұрыс қолдану, есеп жүйесінде қоданылатын әдістемелерді сабақтастықпен пайдалану жолдарын  және халықаралық бухгалтерлік есеп стандарттары талаптарын білген жөн.

Қазақстан Республикасының 28 ақпан 2007 жылғы 234-111         «Бухгалтерлік  есепке алу және қаржылық есеп беру туралы» Заңына сәйкес қаржылық есеп беру ұйымның қаржылық жағдайы, қызметінің нәтижелері мен қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы ақпарат береді, яғни қаржылық есеп беру негізінде ұйымның қаржылық жағдайына талдау жүргізіледі.

     Нарық жағдайында ұйымның өміршеңдігінің кепілі мен жай- күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрстетді.

     Отандық талдау әдебиеттерінде қаржылық талдау мәселесі аз зерттелген, сондықтан оның прогрессивті әдістері әзірше бізде ойдағыдай қолданыс таба алмай отыр. Ал бұл кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі мен экономикалық дамуына, ең ақырында еліміздің экономикалық өсуіне кері әсерін тигізеді.

Кәсіпорын экономикасын ары қарай  көтеру мәселелерін табысты шешу үшін ресурстарды тиімді паидалану  қажет, резертер ашып өндірістің пайдаланылмаған  резервтерді өндірістік қызметте пайдалану  интенсивті техналогиялар енгізу, өндіріс  басқаруының эканомикалық әдістерін  жетілдіру, техникалық прогрессінің дамуымен өндірістің негізгі құралда жағдайы  және прайдаланылу денгейіне және кәсіпорынның қажетті  енбек ресурстарымен  қамтамасыз етілуіне тәуелділігі күшейді. Кәсіпорының жеткілікті енбек рерурстарымен  қамтамасыз етілуі олардың тиімді пайдаланылуын  енбек өнімділігінің жоғары денгейі  өнім көлемін жоғарылату және өндіріс  тиімділігін көтеру үшін маңызды  болып табылады.

    Ұйымның қаржы тұрақтылығын бағалау, объективті ғылыми негізделген және үйлесімді басқару, өндірістік, әсіресе қаржылық шешімдер қабылдау үшін оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек терең және ұқыпты талдау негізінде ғана оның қызметін объективті бағалап, ұйымның қаржылық тұрақтылығын нығайту немесе жақсарту және оның іскерлік белсенділігін арттыруға бағытталған басқару шешімдерін қабылдау үшін, басшылыққа нақты ұсыныстар беруге болады. Бүгінде іскерлік сәттілікке қол жеткізу  отандық кәсіпкерлерге, әсіресе қаржы менеджерлеріне ғылымның жаңа салаларында қарастырылатын қаржыны басқарудың жолдарын және барлық негізгі қағидаларының негізін білмеуінсіз мүмкін емес. Оларға алдымен қаржы менеджменті, бухгалтерлік есеп, аудит және қаржылық талдауды кіргізуге болады. Тақырыптың өзектілігі де міне осында.

     Зерттеу объектісі: «Oris-Astana» ЖШС.

     Өндірістік тәжірибе туралы есептің мақсаты «қаржылық тұрақтылық» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық тұрақтылықты талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар жасау болып табылады.  Осы мақсаттарға орай жұмыста келесі міндеттер шешіледі:

• қаржылық тұрақтылықтың мәнін ашу;
• қаржылық тұрақтылық және бизнес тиімділігіне әсер ететін факторларды зерттеу;
• «Oris-Astana» ЖШС қызметіне қысқаша талдау жасау;
• талдау әдістерін жинақтау және қаржылық тұрақтылықты, сонымен қатар тиімділікті бағалау көрсеткіштерін негіздеу;
• қаржылық есептілік нысандарының қаржылық тұрақтылықты талдаудың ақпараттық базасы ретінде құрамына шолу жасау.

Зерттеу үдерісінде келесі нәтижелер алынды:

• ұйымдардың қаржылық тұрақтылығы мазмұны нақтыланды;
• ұйымның қаржылық жағдайы туралы объективті ақпарат қалыптастыру үшін қаржылық тұрақтылықты талдаудың кешенді әдістемесі әзірленді.

    Өндірістік тәжірибе туралы есеп жазу барысында Қазақстан Республикасының заң актілері, ұйымның қаржылық жағдайын талдау туралы отандық және шетелдік оқу кітаптары, басылымдары, «Oris-Astana» ЖШС есептік мәліметтері қолданылды.

     Жұмыстың құрылымы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттерден тұрады.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. «Oris-Astana»ЖШС-на жалпы сипаттама
1. «Oris-Astana» ЖШС-ның негізгі қызметі

ЖШС "Oris-Astana" 2004 жылдын 1 сәуірінде құрылған. 2006 жылы өндірістік цехтар мен Новая согра ауылында ЖЖМ базасы сатып алынды.

ЖШС "Oris-Astana" ҚР Әділет Министрлігімен тіркелген 22.10.2004ж. №17311 заңды тұлға туралы мемлекеттік тіркеу куәлігі бар.

Қазақстан Республикасындағы  өндірістік қызметіне ГСЭН Департаментінің  қорытындысына ие.

ЖШС "Oris-Astana"-ға 2004ж. 14 тамызында құрылыс-жинақтау жұмысы мен құрылыс материалдарын, бұйымдары мен құрылымдарын өндіруге 08-ГСЛ № 08-00339 лицензиясы берілді, 2007ж. бұрын болған iс жұмыстары және қызметтiң жоба-iзденулердегi жұмыстары алынған қосымша көрiнiстер және салада сараптамалық жұмыстар, инжинирингiлiк кызмет архитектуралық, қала құрылыс және құрылыс қызметi расталған.

ЖШС "Oris-Astana" (темiр-бетонды бұйымдар және құрылымдар, ағаш ұсталық бұйым және металл өнiмдерi) құрылыс материалдарын өндіру жұмысымен айналысатын кәсіпорын және құрылыс-жинақтау жұмыстары мен қызметтер көрсетуді орындайды.

ЖШС "Oris-Astana" негізгі өнімдеріне ЖШС «Стандарттау және сертификаттау орталығымен» берілген сәйкестік сертификаттарына ие. Шикiзат кiрудi бақылауы және технологиялық үдерiс параметрлерінің барлығы сынау зертханасымен өткiзіледi. Өнiм барлық өлшеулер мен сынақтарлардың нәтижелерiне арналған салдардың бiр де бiріне ие болмайды және ҚР ГОСТ, СТ-ға сәйкестiктi толық растайды. Қойылатын өнiмге және құрылыс-жинақтау жұмысына оң пiкiрлер ие болады.

Кәсiпорын аттестатты (№ 35 2008 жылдың 8 қыркүйегiндегi аттестациялық  куәлiк) зертханаға және (2006-шы № ВК 000383 ДС  20 қарашасынан лицензия, № 29-шы лицензияға қосымшасы) дәрiгерлiк  пунктіне ие.

Кәсiпорында автомобилдi және құрылыс техникасын орналастыруға  арналған меншiктi саябағы бар. Өндіріс  базасының аумағында: слесарлы-механикалық  шеберхана; автокөлік тұрағына арналған 5 бокстер; ағаш өндейтін цех; металл қақтайтын  ашық қойма; темір-бетонды бұйымдар цехы орналасқан.

ЖШС "Oris-Astana" өндірістік кешеніне келесі өндірістік цехтар кіреді:

• ТББ цехы - темiр-бетонды өндiрiсінің бұйымдары және құрылымдары;
• бетонды-ерітінді түйін және ұсақтау мен іріктеу кешені- барлық таңбадағы тауарлық бетон өндірісі, қиыршық тас және ПГС өндірісі;
• ағаш шебері цех - ағаш ұсталық бұйымдар, евротерезелер, пиломатериалдардың өндiрiсi;
• механикалық цех - металл өнiмдерiнiң және құрылымдар өндiрiсi;
• көлiк цехы - көлiктiң қызметi және автокөлiк техникасы;
• жиhаз цехы - корпус жиhазын өндiру;
• құрылыс-жинақтау басқаруы - ғимараттар құрылысы және құрылымдар, өндiрiстiк, тұрғын және қоғамдық ғимараттар мен құрылымдар жобасы.

ЖШС "Oris-Astana" мен оның бөлімшелерінің жетекшілері әр қызметкерге мамандығын жетілдіруді (оқыту, семинарлар,курстар), өнімнің сапасының және техналогиялық үдерістердің үнемі жетілдіруіне қатысуын қамтамасыз етеді.

ЖШС "Oris-Astana"  құрылыс компаниясының Қазақстан Республикасындағы ірі кәсіпорындарымен ұзақ өндірістік қарым-қатынастары туды. 

Өнімді жасауда құжатталған  және ойластырылған бизнес-үдерістер  барлық қызметкерлердің келісілген әреекеттерін анықтайды және жақсару  шамасын ашуға және іске асыруға  мүмкіндік береді.

ЖШС "Oris-Astana"  құрылыс компаниясы ұстанып жүрген тұжырымдамасы қызметтің барлық облыстарының маңыздылығын білдіреді. Бұл тәсiл кәсiпорынның мақсаттары, оның құндылықтарынан тiкелей ағады және қағида басшылық етушi келесi: «Сапа тұтынушылардың талаптары, бiздiң өнiм әр тұтынушыны сенiмдiлiктiң қамтамасыз етуiне толық қанағаттандыруға бағытталған, және қызметке жауап бередi».

Құрылыс өндірісінің техналогиясы шаруашылық ететін субъектілердің аналитикалық және синтетикалық есебін ұйымдастыруына ықпал ететін қатар ерекшеліктері  бар.

Құрылыс өнімі тікелей  жерге қатысты. Құрылыс барысында жасалатын өнiм орнында қалады, ал жұмыс бригадасы және құрылыс техникасы жаңа объектiлерге өтедi. Жұмыс күшiнiң және құрылыс техникасының ауысуы қосымша шығын талап етедi. Жеке шығындар (бөлшектеу және құрылыс машыналарын монтаждау т.б) есебі мен есептеудің объектілері үлестіру арқылы тиісті кезеңдерге дейін алдын-ала жиналады. Құрылыста тауарлық қатынастар, өнеркәсiптен өзгелiкке, өндiрiстiк процестiң басына дейiн пайда болады. Бұл ерекшелік баға белгілеуде, құрылыс ұйымының өндірісінде бейнеленеді және бас мердігердің маңызды тәуекелімен, әсіресе инфляция мен өндіріс қаржысының өсуі шарттарында байланысты.

Құрылыс өндірісінде өнім бірлігін жасау үшін, бірнеше жылды  құрайтын және бірнеше есепті кезеңдерді қамтитын, ұзақ мерзімді салыстырмалы талап етеді. Құрылыста басқа  өндірістерге қарағанда, өндірістік кезеңнін ұзақтығы мен көп объектілерде жұмыстарды жүргізудің біруақыттылығы салдарынан, бітпеген өндірістің үлкен қалдықтары болады. Құрылыстың процесiне ашылған жерде жұмыстарды жүзеге асыру, өзгермелі метеорологиялық шарттарда, үлкен әсерін тигізеді.

Қыс мерзіміндегі құрылыс-жинақтау жұмыстары кезінде бухгалтерлік есеп шоттарында бейнеленуі қажет, қосымша  еңбек, материалдар, сонымен қатар  жылы және электр қуаты шығындары  пайда болады. Құрылыс алаңдарында  үлкен санды материалдар (кірпіш, құм, қиыршық тас және т.б) сақталады. Олардың ұзақ уақыт ашық аспан астында метеорологиялық шарттардың әсерінен жиі тұтынушы құнының түсуіне әкеліп соғады.

Ай ағымында ашық сақтаудағы материалдар құжаттардың рәсімделуісіз  шығындалады. Ашық сақтаудағы материалдар  жөнiндегi материалдарды нақты жұмсауды есептеуде дұрыс шағылысу мақсатында ай сайын түгендеу өткiзіледі. Бұл  ай сайынғы материалдардың шығының  анықтау, табиғи кемуін есептен шығару үшін қосымша жұмыс уақытын талап  етеді.

Сонымен қатар, құрылыс өндірісі өндірістік байланыстардың күрделілігімен ерекшеленеді. Құрылыс алаңында бір  уақытта жалпы құрылыс, мамандандырылған, жөндеуге жіберілетін қызметкерлер жұмыс істейді. Өндiрiстің технологиялық  үдерiсі (бас мердiгер ) жетекшi құрылыс  ұйымының басшылығымен жүзеге асырады. Ол барлық жұмыстарды орындау үшін (салушылармен ) тапсырысшылармен келiсiмшартқа отырады, ал содан соң жеке түрдегi құрылыс-жинақтау жұмыстарын орындау үшін субмердiгерлер рөліндегі мамандандырылған басқаруларды тартады. Құрылыста тапсырушының, бас мердігердің, субмердігерлердің қатысуы олардың қарым-қатынасының, бухгалтерлік есепте дұрыс қамтылуға тиіс, күрделі жүйесінің құрылымына әкеледі.