Салық тексеруі

     МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ.........................................................................................................3

1. Cалықтық тексерістің ұйымдастырылуының кезеңділігі......................4

1.1. Салықтық  тексеруінің түрлері....................................................4

1.2 Салық тексерулерін  жүргізу тәртібі............................................6

1.3 Салық тексеруін  жүргізудің басталуы........................................7

1.4 Cалықтық тексерісі нәтижелері бойынша шешім.....................8

2. Cалықтық тексеру нәтижелерін рәсімдеу әдістері ..............................11

2.1  Камералдық  бақылау нәтижелерін рәсімдеу  әдістері............11  

2.2 Рейдтік тексерісті  жүргізу нәтижелерін рәсімдеу  әдістері.....11

2.3 Хронометраждық зерттеу нәтижелерін рәсімдеу әдістері........13

2.4 Құжаттық тексерісті  жүргізу нәтижелерін рәсімдеу  әдістері.15  

3. «Қазақстан  темір жолы» Ұлттық компаниясы» Акционерлік қоғамы «Шаруашылық басқармасы» филиалында өткен тақырыптық құжаттық тексеріс туралы.....................................................................................................20

ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................22

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР..........................................................23

ҚОСЫМШАЛАР......................................................................................25

КІРІСПЕ

      

     Салық түсімдерінің арқасында өмір сүретін  мемлекет, бюджетке ақша қаражатының  толық және дұрыс түсуін қадағалайды. Осы тапсырманың орындалуын әрдайым мемлекет тарапынан қадағалап, бақылау жасап  отыру керек. Осындай мемлекеттік бақылауды басқару механизімі тарапынан қаралады. Соның арқасында салықтық тексеру мемлекеттік бақылаудың ең жақсы ұйымдастырылған түрі болып келеді.

        Салық -  мемлекеттiң бекiтуi. Тек сол ғана  азаматтарды  белгiлi бiр көлемде  ақшалай  қаржыларды  беруге  мiндеттi.  Қазақстан  Республикасында  салықты  төлеу  мiндеттемелерi  азаматтардың  Конституциялық  мiндеттемелерiнiң  қатарына  жатады.  Осыған  байланысты  мемлекет  саяси  үкiмет  субъект  өкiлдiгiне  сүйене  отырып  әрекет  етедi.

     Мемлекет  ақшалай  қаржыларды  түрлi  жолдармен  табады,  бiр  жағдайда  мемлекеттiк  зайымдар   iшкi  және  сыртқы  ретiнде  меншiк  иесiнiң  қаражатты  өз  еркiмен  беруге  негiзделетiн  әдiс  қолданылады,  ал  басқа  жағдайларда  ақшалай  қаражаттар  ерiксiз  өндiрiп  алу  жолымен  алынады. 

     Салықтар  мемлекеттiк  бюджетке  заңды  және  жеке  тұлғалардан  белгiлi  мөлшерде  мiндеттi  төлемдер  болып  табылады.     

     Салықтар  шаруашылық   жүргiзушi  субъектiлер  мен  халық  табысының  қалыптасуындағы  қаржылық  қатынастардың  бiр бөлiгiн  бiлдiредi. Сонымен  қатар, шаруашылық жүргiзушi  субъектiлермен  халық  табысының  белгiлi  бiр  мөлшерiн  мемлекет үлесiне жинақтап, жинақтаудың қаржылық  қатынас-тарын көрсетедi. Салықтар  мемлекеттiң  пайда  болуымен  бiрге  қалыптасады  және  мемлекеттiң  тiршiлiк  етiп  дамуының  негiзi  болып  табылады.

     Қазақстан  Республикасы  бюджетiнiң  қалыптасуында   маңызды орынды  салық  түсiмдерi алады.

     Курстық жұмыс үш бөлімнен тұрады. Жұмыстың бірінші бөлімінде Салықтық тексеруінің экономикалық мәні мен түрлері онда:салық тексерулерін жүргізу тәртібі, салық тексеруін жүргізудің басталуыс салықтық тексерісі нәтижелері бойынша шешім, ал екінші бөлімінде: салықтық тексеру нәтижелерін рәсімдеу әдістері: камералдық бақылау нәтижелерін рәсімдеу әдістері, рейдтік тексерісті жүргізу нәтижелерін рәсімдеу әдістері, хрономераждық зерттеу нәтижелерін рәсімдеу әдістері, құжаттық тексерісті жүргізу нәтижелерін рәсімдеу әдістері қарастырылған.  
 
 

1. Cалықтық тексерудің экономикалық мәні

     1.1. Салықтық тексеруінің экономикалық  мәні мен түрлері

 

     Салық тексерулерін салық қызметі органдары  ғана жүзеге асырады.

     Салық төлеушінің мынадай жағдайларда, егер:

     Нұсқама белгіленген тәртіппен тапсырылмаса не рәсімделмеген болса;

     Нұсқамада көрсетілген тексеру мерзімдері әлі басталмаған немесе өтіп кеткен болса;

     Бұл адамдар нұсқамада көрсетілмеген  болса тексерілетін салық кезеңіне қатысы жоқ құжаттамалар сұратылса, салық органдарының лауазымды адамдарын салық тексеруін жүргізу үшін аумаққа немесе үй-жайға жібермеуге құқығы бар.

     Салық кодексінде салық тексерулерінің мынадай  түрлерге қатаң бөлінеді:

     1) құжаттық тексеру;

2. рейдтік тексеру;

3. хорнометраждық  тексеру;

     Құжаттық тексеру мынадай түрлерге бөлінеді:

     1) кешенді тексеру - салықтың және  бюджетке төленетін басқа да  міндетті төлемдердің барлық  түрлері бойынша салық міндеттемелерінің  орындалуын тексеру;

     2) тақырыптық тексеру - салық міндеттемесінің  салықтың жекелеген түрлері және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша орындалуын;

          міндетті зейнет ақы жарналарын  жинақтаушы зейнет ақы қорларына  және әлеуметтік аударымдарды  Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру  қорына толық және уақытылы  ұстап қалуды және есептеуді;

          банктердің және банк операцияларының  жекелеген түрлерін жүзеге асыратын  ұйымдардың осы Кодексте белгіленген  міндеттерді орындауын;

          трансферттік бағаларды қолдану  кезінде мемлекеттік бақылау  мәселелері бойынша;

           акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерінің өндірілуі мен айналымын мемлекеттік реттеу мәселелері бойынша тексеру;   

     3) қарсы тексеру - егер салықты  тексеруді жүргізу кезінде салық  органында аталған тұлғаларға  байланысты салық төлеушілердің  жүргізген операцияларының салық  есебінде дұрыс көрсетілуі туралы қосымша ақпарат алу қажеттігі туындаған жағдайда үшінші бір тұлғаларға қатысты жүргізілетін тексеру.

     Салық тексеруі - Қазақстан Республикасы салық заңдамасының орындалуын салық  қызметі органдары жүзеге асыратын тексеру түрі.

     Салық төлеушілер қызметін мемлекеттік бақылауда  негізгі әдісі болып салық  тексерісі табылады. Ұйғарымда көрсетілген  салық қызметі органдарының лауазымды  адамдары, осы Кодекске сәйкес тексеруді  жүргізуге тартылатын өзге де адамдар  мен салық төлеуші салық тексерулеріне қатысушылар болып табылады.

       Салық төлеушілері салық тексерісінен  өтеді, өйткені осы бақылаудың  түрі мемлекет  тарапынан жүзеге  асырылады. 

     Салық қызметі органдары салық кезеңі өткеннен кейін 5 жыл ішіндегі есептелінген салық сомаларын қарауға немесе есептеуге құқылы, ол салық кодексінде айқын көрсетілген. Сонымен, салық төлеуілер қызметінің 5 күнтізбелік жылдан көп емес кезеңді тексере алады.

     Салық қызметі органдары салық тексерістері кезінде келесі жағдайларды ұстану керек:

     - тексерістің мерзімділігін;

     - тексеру мерзідігін;

     - нұсқаманы (предписания) белгіленген  нысанда толтыру;

     - нұсқамада көрсетілген тексерудің  мерзімін бұзбау;

     - салық тексеру актісін беру;

     - айыппұлдар, салық және басқа  да міндетті төлемдер сомасын  есептеу туралы хабарламаларды беру;

     - салық заңдамасындағы бұзушылықтарды  жою хабарлдамасын беру.

     Айыппұл – бұл мерзімі өткен салық  міндеттемесінің сомасына есептелген (уақытында төленбеген салық, алым, төлемақы, мемлекеттік баж, кедендік баж сомалары) мөлшер табылады.

     Айыппұл салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер төлеу мерзімі күнінен кейінгі күннен бастап, өткен әр бір күн үшін ҚР Ұлттық Банкі белгілеген қайта қаржыландыру ресми ставкасының 2,5 еселенген мөлшерінде бюджетке төлеген күнді қоса алғанда, мерзімі өткен әрбір күн үшін есептеледі.

     Алға  қойылған мәселелер бойынша маман  қорытынды жасайды, ол салықтық тексеру  әдісіне қоса беріледі.

     Салық тексеруін жүргізу, Қазақстан Республикасының  заң актілерінде белгіленген  жағдайларды қоспағанда, салық төлеушінің қызметін тоқтатпауға тиіс. Салық органы заңды тұлғаның өзіне салық тексеруінің жүргізілуіне қарамастан заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелерін тексеруге құқылы.

     Рейдтік тексеруді салық қызметі органдары  жекелеген салық төлеушілерге қатысты  олардың Қазақстан Республикасы заңдарының жекелеген талаптарын, атап айтқанда:

     1) салық төлеушілердің салық органдарында  тіркеу есебіне қойылуы;

     2) фискалдық жады бар бақылау-  касса машиналарын қолданудың  дұрыстығы;

     3) лицензияның, біржолғы талонның  және өзге де рұқсат ету  құжаттарының болуы;

     4) салық қызметі органдарының құзыретінде  болатын акцизделетін тауарлардың  жекелеген түрлерін және қызмет  түрлерін лицензиялау ережелерін  және өндіру, сақтау мен өткізу  шарттарын орындау мәселелері  бойынша жүргізіледі.

     Хронометраждық  зерттеуді салық органдары салық төлеушінің нақты кірісін және кіріс алуға байланысты нақты шығындарды анықтау мақсатымен жүргізеді. Хронометраждық зерттеу уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен тәртіппен жүргізіледі.

     1.2 Салық тексерулерін жүргізу тәртібі

 

       Салық тексеруін жүргізу негіздемесі

     1.Салық  тексеруін жүргізу үшін мынадай  деректемелерді:

     1) нұсқаманың салық органында тіркелген  күні мен нөмірін;

     2) нұсқама шығарған салық органының  атауын;

     3) салық төлеушінің толық атауын;

     4) салық төлеушінің тіркеу нөмірін;

     5) тексеру түрін;

     6) тексеретін адамдардың, сондай-ақ  осы Кодекске сәйкес тексеру  жүргізуге тартылған өзге де  адамдардың лауазымын, тегін,  атын, әкесінің атын;

     7) тексеру жүргізілетін мерзімін;

     8) құжаттық тексерулер кезіндегі  тексерілетін салық кезеңін қамтитын нұсқама негіздеме болып табылады.

     2. Рейдтік тексеру тағайындалған  кездегі нұсқамада аумақтың тексерілетін  учаскесі, тексеру барысында анықталуға  жататын мәселелер көрсетіледі.

     3. Тақырыптық, қарсы тексерулер тағайындалған  кезде нұсқамада салықтың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің тексерілетін түрі, сондай- ақ банктер мен банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың осы Кодексте белгіленген міндеттемелерді орындау және трансферттік бағалар қолдану кезіндегі мемлекеттік бақылау мәселелері көсетіледі.

     4. Нұсқамаға салық органының бірінші  басшысы немесе оны ауыстыратын  адам қол қоюға, ол салық  органының елтаңбалы мөрімен  расталуға және уәкілетті мемлекеттік  орган белгілеген тәртіпке сәйкес  арнаулы журналда тіркелуге тиіс.

     5. Тексеру мерзімі ұзартылған және (немесе) тексеруді жүргізетін адамдардың  саны өзгерген жағдайда қосымша  нұсқама рәсімделіп, онда бұдан  бұрынғы нұсқаманың нөмірі мен  тіркелген күні, осы Кодекске  сәйкес тексеру жүргізуге тартылатын  адамдардың тегі, аты, әкесінің аты көрсетіледі.

     6. Бір ұйғарым негізінде бір  ғана салық тексеруі жүргізілуі  мүмкін. 
 

     1.3 Салық тексеруін жүргізудің басталуы