Жер салығы

Жер салығы – тұрақты не уақытша пайдалануға берілген жер телімі (жер үлесі) үшін заң жүзінде бюджетке төленетін міндетті ақшалай төлемдер. Жер салығының негізгі мақсаты — экономикалық тәсілмен жер қорын тиімді пайдалануды қамтамасыз ету және бюджетке түсім түсіру арқылы жер қорын сақтау, жердің құнарлылығын, сапасын жақсарту шараларын қаржыландыру. Жер салығын салу нысаны жер телімі (жер үлесі) болып табылады. Қазақстанда елді мекендердің ортақ пайдаланудағы жер телімдеріне; ортақ пайдаланудағы мемлекеттік автомобиль жолдары алып жатқан жер телімдеріне; Үкімет шешімі бойынша консервацияланған нысандар орналасқан жер телімдеріне, т.б. ;ер салығы салынбайды.

Жер салығының мөлшері  салық салынған жердің сапасына, құнарлылығына  және оның орналасуына байланысты дифференциалды түрде жердің бір шаршы метріне, немесе бір гектарына есептеліп  бекітіледі. Салықтың базалық мөлшері  республика заңымен бекітіледі. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге, өнеркәсіп және да басқа өндіріс саласындағы жерлерге салынатын жер салығының базалық ставкалары бір гектарға шаққанда бонитет балына бара-бар сарапталып бекітіледі. Бонитет балы 50-ден 100-ге дейін және 100-ден жоғарғы мөлшермен сарапталады. Елді мекендердің жерлеріне салынатын базалық салық мөлшері алаңның бір шаршы метріне бекітіледі. Жергілікті өкілетті органдар өзінің шешімдерімен жер телімдеріне бекітілген базалық мөлшерді төмендете алады. Бірыңғай жер салығын төлеушілер, мемл. бюджет есебінен қаржыландырылатын ұйымдар, салық режимінің екінші үлгісі бойынша салық салу жүзеге асырылатын жер қойнауын пайдаланушылар, уәкілетті органның қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеу мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары, Ұлы Отан соғысына қатысушылар және соларға теңестірілген адамдар, мүгедектер, сондай-ақ, бала кезінен мүгедектердің ата-анасының біреуі, діни бірлестіктер жер салығын төлеуден босатылуы мүмкін. Қазақстанда бірыңғай жер салығын 1999 жылдан бастапшаруа (фермер) қожалықтары төлейді. Бірыңғай жер салығын есептеу үшін жер телімінің бағалау құнын білу керек. Мұны анықтау Қазақстан Республикасының “Жер туралы” заңында (2001) белгіленген тәртіппен жүргізіледі. Бірыңғай жер салығын есептеу жер телімін бағалау құнына 0,1 пайызды ставканы қолдану жолымен жүргізіледі.^[1]

алық дегеніміз – белгілі  бір мерзімде және белгілі бір  көлемде алынатын, заң бойынша  қарастырылған міндетті төлемдер. 
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетінде салықтардың меншікті салмағы 70 пайызын құрайды. 
Қазақстан Республикасы Конститутциясының 35 – бабында « Заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады » деп атап көрсетілген. 
 
Қазақстан Республикасында салық жүйесі реформалаудың үш кезеңінен өтті: 
Бірінші кезең – 1991 жылғы 9 шілдедегі Қазақ КСР Президентінің «Қаз КСР мемлекеттік салық қызметін құру туралы» Жарлығымен Қаз КСР – дің басты мемлекеттікжәне 27 жергілікті салық түрін қарастыратын салық жөніндегі заң актілер пакеті қабылданды. 
Екінші кезең – 1995 жылғы 24 сәуірдегі «Бюджетке төленетін салық және басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақсатн Республикасы Президентінің Жарлығы өз қаржы жүйемізді құруға ықпал етті. Ең бастысы, салық төлеу жүйесі ықшамдалып, салық саны 45 – тен 11 – ге дейін қысқартылды. Қосылған құн салығы енгізілді. 
Үшінші кезең – 2001 жылы 12 маусымда Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі қабылданып, ол 2002 жылдың 1 қаңтарынан қолданысқа енгізілді. 
Салық кодексі қабылданғаннан бері бірнеше толықтырулар мен өзгерістер жасалды. 
2006 жылдың 13 наурызында Астанада Конгресс – хол ғимаратында ҚР Қаржы министрлігі Салық комитеті басшылық құрамының Астана қаласының салық төлеушілерімен кездесуі болып өтті, соған сәйкес салық заңдарына төмендегідей өзгерістер енгізудің ұсынылатындығы туралы хабардар етті, соның ішінде: 
• 2007 жылдан бастап қосылған құн салығының ставкасын 1 пайызға, ал 2008 – 2009 жылдарда тағы да 1-2 пайызға төмендету; 
• 2007 жылдан бастап барлық жеке тұлғалар үшін табыс салығының 10 пайыздық бекітілген ставкасын енгізу; 
• 2007 жылдың 1 қаңтарынан шағын бизнес субьектілері үшін салық салудың кемітілген бірыңғай салық ставкасын енгізу; 
• 2008 жылдан бастап әлеуметтік салықты орта есеппен 30 пайызға төмендету және басқалар 
 
Жиында сөз алған Қаржы министрлігі Салық комитетінің төрағасы Нұрлан Рахметов жыл сайын салық заңнамасына өзгертулер енгізу және жыл басында салық төлеушілермен кездесу өткізіп, бухгалтерлер мен қаржы қызметі басшыларына, кәсіпкерлерге сол өзгерістер жайында түсінік беріп отыру – Салық комитетінің жақсы дәстүріне айналғандығын атап өтті. 
 
 
 
Жер салығы 
Жер салығы 1992 жылы енгізілді. 
Жер салығын енгізу мынандай мақсаттарды көздейді: 
• Экономикалық әдістермен жерді ұтымды пайдалану; 
• Тұлғаларды жерге орналастыру; 
• Жердің құнарлығын арттыру; 
• Жерді қорғау жөніндегі шараларды енгізу үшін төлемдер төлеу; 
• Аумақтың әлеуметтік- мәдени дамуы үшін бюджет кірістерін қалыптастыру. 
Жер салығы – жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті орган ір жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша берген жерлердің мемлекеттік сандық және сапалық есебінің деректері негізінде меншік құқығын, тұрақты жер пайдалану құқығын, өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығын куәландыратын құжаттарға сәйкес есептеледі.  
Жер салығын төлеушілер: 
1. жеке меншік құқығындағы салық салу обьектілері бар жеке және заңды тұлғалар; 
2. тұрақты жер пайдалану құқығындағы салық салу обьектілері бар жеке және заңды тұлғалар; 
3. бастапқы өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салу обьектілері бар жеке және заңды тұлғалар; 
4. заңды тұлғалардың жоғары да белгіленген құқықтарда салық салынатын обьектілері бар құрылымдық бөлімшелер. 
Жер салығын төлеу барлық жер иелері, жер пайдаланушылар, соның ішінде жалгерлер мен жер иелері үшін міндетті болып саналады. 
Жер салығын есептеу мен төлеу үшін салық кезеңі – күнтізбелік жыл болып табылады. Жеке тұлғалар төлеуге жататын жер салығын есептеуді салық органдары тиісті салық ставкалары мен салық базасын негізге ала отырып, 1 тамыздан кешіктірілмейтін мерзімде жүргізеді. 
Жердің мынадай санаттарына салық салынбайды: 
• ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері 
• орман қорының жерлері 
• су қорының жерлері 
• запастағы жерлер

 
Жер – белгілі бір өлшемдегі пайдалану мүмкіндігі орасан зор табиғи байлық. Адамзат жерді пайдалану арқылы өзінің қажеттіліктерін қанағаттандырып келеді. Қазақстан Республикасының ең байтақ жері бар. Жер салығы 1992 жылы енгізілді. Жер салығын енгізу мынандай мақсаттарды көздейді:  
• Экономикалық әдістермен жерді ұтымды пайдалану;  
• Тұлғаларды жерге орналастыру;  
• Жердің құнарлығын арттыру;  
• Жерді қорғау жөніндегі шараларды енгізу үшін төлемдер төлеу;  
• Аумақтың әлеуметтік мәдени дамуы үшін, бюджет кірістерін қалыптастыру;  
Жер салығы – жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті орган әр жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша берген жерлердің мемлекеттік сандық немесе сапалық есебінің деректері негізінде меншік құқығын тұрақты жер пайдалану құқығын, өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығын куәләндыратын құжаттарға сәйкес есептеледі. Барлық жерлер салық салу мақсатында олардың арналған нысанасы мен тиесілігіне қарай мынадай санаттарға бөлінеді:  
1. ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлер;  
2. елді-мекенді жерлдер;  
3. өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де ауыл шаруашылығы емес, мақсаттағы жерлер;  
4. ерекше қорғалатын табиғи аумақтағы жерлер, сауықтыру рекреациялық және тарихи мәдени мақаттағы жерлер;  
5. орман қорының жерлері;  
6. су қорының жерлері;  
7. запастағы жерлер.  
Жердің белгілі бір немесе өзге санатқа жататындығы Қазақстан Республикасының жер туралы заң актілерімен белгіленеді. Елді-мекенді жерлері салық салу мақсаты үшін мынандай екі топқа бөлінеді:  
1. Тұрғын үй қоры соның ішінде олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар орналасқан жерлерді қоспағанда елді-мекендер жерлері;  
2. Тұрғын үй қоры соның ішінде олардың жанындағы құрылыстар мен ғимараттар орналасқан жерлер;  
Жерлердің мынандай санаттарына салық салынбайды:  
1. ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері;  
2. су қорының жерлері;  
3. орман қорының жерлері;  
4. запастағы жерлер.  
Жер салығы бойынша салық жеңілдіктері берілген:  
Атап айтқанда:  
1. 1995 жылы 24 сәуірдегі «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығына сәйкес;  
2. Елді мекендердің жалпы пайдаланудағы жер учаскелерінің салық салынбайды;  
3. Жер салығын төлеуден босатылады:  
• Балаларды сауықтыру мекемелері, қорықтар, ұлттық дендрологиялық және зоологиялық парктер, ботаника бақтары, зираттар;  
• Мемлекеттік бюджет есебінен қаржыландырылатын мемлекеттік табиғат және тарих пен мәдениет ескерткіштерін қорғау органдары;  
• Қазақстан Республикасы мүгедектерінің ерікті қоғамы Қазақ зағиптар қоғамы, Қазақ саңыраулар қоғамы, Ақыл-есі мен дене бітімінің кемістігі бар балалар мен жасөспірімдерді әлеуметтік бейімдеу мен олардың еңбек ету қабілетін қалпына келтіру орталығы;  
• Қазақстан РеспубликасыныңҰлттық Банкі мен оның бөлімшелері;  
• Ауыл шаруашылық мақсаттары үшін иеленуге немесе пайдалануға бүлінген немесе өнімділігі аз жерлерді алған Қазақстан Республикасының заңды және жеке тұлғалары пайдаланудың алғашқы он жылында;  
• Ұлы Отан соғысына қатысушылар және соларға теңестірілген тұлғалар, I және II топ мүгедектері;  
• Құрылғылар алып жатқан 0,25 гектар шегіндегі жерлерді қоса алғанда, өзіндік қосалқы шаруашылық, саяжай салу, бау-бақша үшін алған жеке тұлғалар бүгінгі таңда жер салығын төлеуден босатылады.  
Бірыңғай жер салығын төлеушілер:  
1. шаруа қожалықтарына арналған арнайы салық режимі қолданылатын қызметті пайдаланылатын жер учаскелері бойынша;  
2. мемлекеттік мекемелер;  
3. салық режимінің екінші үлгісі бойынша салық салу жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушылар;  
4. уәкілетті органдардың қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеу мекемелердің мемлекеттік кәсіпорындары;  
5. Ұлы Отан соғысына қатысқандар және солардың теңестірілген адамдар, мүгедектер, сондай-ақ бала кезден мүгедектердің ата-аналарының біреуі. ҚР-ның Жер кодексінің 9 бабына сәйкес Қазақстанда жерді иелену және жерді пайдалануға ақы төленеді; жер үшін ақы жер учаскесінің сапасына, орналасуына және сумен қамтамасыз етуіне байланысты анықталатын жер салығы нысанында алынады. 
 
Жер салығы – меншікке салынатын салықтардың ішіндегі ең негізгі, ауқымды, маңызы жағынан ерекшесі. Жер салығы жер иеленушілер мен жер пайдаланушылар төлейтін тікелей, оның ішінде нақты салықтардың қатарына жатады. Ол жергілікті бюджеттің бекітілген салықтарының бірі. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде жер салығы көбінесе дербес салық ретінде қарастырылмайды, тек жер құны (баланстық құны) мүлікке салынатын салықтың жалпы сомасына енеді. 
 
Жер салығы Қазақстанда 1992 жылы 1 қаңтарда енгізілді. 
 
Оның мақсаты – экономикалық әдістермен жерді ұтымды пайдалануды қамтамсыз ету және жерді сақтау, құнарлылығын арттыру, аумақтардың әлеуметтік-мәдени дамуы үшін қажетті шараларды жүзеге асыру үшін бюджетке түсетін табыстарды құрау. 
 
Жер салығы жер учаскесінің орналасқан жері бойынша төленеді, салық сомасы жергілікті өкімет органдарының құзырында қалады, яғни жер салығының сомасы толығымен жергілікті бюджетке түсіп, жергілікті өкімет органдарының салықты жинауға мүдделілігі арттырылады. Жер салығының негізгі базалық ставкаларын республика үкіметі, ал нақты төлем мөлшерін жергілікті мәслихат өз билігі шеңберінде белгілейді. 
 
Салық салу мақсатында Қазақстанның барлық жерлері, олардың арналған нысанасы мен тиесілілігіне қарай мынадай санаттарға: 
 
ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерге; 
 
елді мекен жерлеріне; 
 
өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге ауыл шаруашылығы емес мақсаттағы жерлерге; 
 
ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлеріне сауықтыру, қалпына келтіру, тарихи-мәдени мақсаттағы жерлерге; 
 
орман қорының жерлеріне; 
 
су қорының жерлеріне; 
 
запастағы жерлерге бөлінеді; 
 
Жердің мынадай сипаттары: 
 
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері; 
 
Орман қорының жерлері; 
 
Су қорының жерлері; 
 
Запастағы жерлер салық салуға жатпайды. 
 
Жерге салық салу жердің бонитет балына байланысты. 
 
Бонитет балы - топырақтың табиғи құнарлылығы мен сапасын бағалау, ол жер учаскесінің орналасқан жеріне, сумен қамтамасыз етілуіне, кірме жолдарға қолайлығына байланысты. 
 
Жер салығын есептеуге негіз болып: 
 
меншік құқығын, тұрақты жер пайдалану құқығын, өтеусіз уақытына жер пайдалану құқығын куәландыратын құжаттар; 
 
жер ресурстарын басқару жөніндегі уәкілетті орган әр жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша берген жерлердің мемлекеттік сандық және сапалық есебінің деректері; 
 
жер учаскесін иелену және пайдалану бойынша құқықты іс жүзінде жүзеге асырылуы табылады; 
 
Жеке меншік және тұрақты пайдалануында немесе бастапқы өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығындағы салық салу обьектілері бар жеке және заңды тұлғалар жер салығын төлеушілер болып табылады. 
 
Жер салығын төлеушілер қатарына жатпайтындар: 
 
бірыңғай жер салығын төлеушілер; 
 
мемлекеттік бюдет есебінен ғана қамтылатын ұйымдар; 
 
уәкілетті органның қылмыстық жазаларды атқару саласындағы түзеу мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары; 
 
тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен ғимараттар алып жатқан жер учаскелері, үй маңындағы жер учаскелері, с...

Жер салығын есептеу және төлеу тәртiбi туралы Нұсқаулық

Бұйрық Қазақстан  Республикасының Қаржы министрлiгi Бас салық инспекциясы 27 маусым 1995 ж. N 34. Қазақстан Республикасының  Әділет министрлігінде 1995 жылғы 4 маусым тіркелді. Тіркеу N 75. Күші жойылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрінің 2002 жылғы 9 сәуірдегі N 416 бұйрығымен.

• Мәтін
• Қосымша ақпарат
• Өзгерістер тарихы
• Екі тілде
• Көшіру
• Басып шығару

-------------------Бұйрықтан үзінді---------------- Мемлекеттік кіріс министрінің  2002 жылғы 9 сәуірдегі N 416 бұйрығы  

 
 
      "Салық және бюджетке төленетiн  басқа да мiндеттi төлемдер  туралы" Қазақстан Республикасының K010209_Кодексiн (Салық Кодексiн) қолданысқа енгiзу туралы" Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 12 шiлдедегi Заңына сәйкес  
                                БҰЙЫРАМЫН:  
      Күшiн жоғалтқан жекелеген бұйрықтарының тiзбесi:  
      5. "Жер салығын есептеу және төлеу тәртiбi туралы" N 34 Нұсқаулықты бекiту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы министрлiгiнiң 1995 жылғы 27 маусымдағы N 34 V950075_ бұйрығы. -----------------------------------------------------  
 
      ЕСКЕРТУ. Бүкiл мәтiндегi "Салық және бюджетке басқа да мiндеттi  
               төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1995  
               жылғы N 2235 Заң күшi бар Жарлығы" деген сөздер "Салық және  
               бюджетке басқа да мiндеттi төлемдер туралы" Қазақстан  
               Республикасының 1995 жылғы N 2235 Заңы" деген сөздермен  
               ауыстырылсын; "Жарлық", "Жарлықтың", "Жарлықпен",  
               "Жарлықта", "Жарлыққа" деген сөздер тиiсiнше "Заң",  
               "Заңның", "Заңмен", "Заңда", "Заңға" деген сөздермен  
               ауыстырылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 4 тамыздағы N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      Осы нұсқаулық Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 24 сәуiрдегi N 2235 Z952235_ "Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы" Заңының (бұдан әрі - Заң) "Жер салығы" бөлiмiне, "Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Президентiнiң "1996 ж. 31 желтоқсандағы 60-1 Заңына" негiзделiп шығарылды. <*>  
      ЕСКЕРТУ. Кiрiспе өзгертiлдi - ҚР Мемлекеттiк салық комитетiнiң  
               1997.01.23. N 14-1-17 бұйрығымен.  
 
      I. Жалпы ережелер  
      1. Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес жер мемлекеттiк меншiк болып табылады. Мемлекеттiк меншiктен жер учаскелерiн жеке меншiкке беру, егер заңдарда өзгеше көзделмесе, ақы төленiп жүргiзiледi.  
      Мемлекеттiк меншiктегi жерлердегi жер учаскелерi мынадай болуы мүмкiн:  
      1) жеке меншiкке өтеусiз берiлдi немесе сатылды;  
      2) тұрақты немесе уақытша жер пайдалануға берiледi;  
      3) "Жер туралы" (бұдан әрi - Жарлық) Қазақстан Республикасы Президентiнiң Заң күшi бар Жарлығымен, өзге де заңдар актiлерi мен мемлекеттiк шарттарда көзделген жағдайлардағы өзге де құқықтық нысандарда iске асырылады.  
      Жерге жеке меншiк азаматтар мен мемлекеттiк емес заңды тұлғалардың меншiгi түрiнде болып келедi.  
      Жер иесiне оған тиесiлі жердi иелену, пайдалану және билiк ету құқықтары жатады.  
      Шетел азаматтары мен заңды тұлғалар, сондай-ақ азаматтығы жоқ тұлғалар, егер өзге де Жарлықпен немесе басқа да заңдарда көзделмесе, жер құқықтық қатынастарында Қазақстан Республикасының азаматтары және заңды тұлғаларымен бiрдей құқықтарды пайдаланады және мiндеттердi орындайды.  
      Мемлекет берген жер үшiн төлем жер учаскесiнiң сапасы, орналасқан жерi және сумен қамтамасыз етiлуiне қарай айқындалған жер салығы немесе жал төлемi нысандарында алынады.  
      Осы Нұсқауда қолданылатын ұғымдар мынадай мағыналарды бiлдiредi:  
      жерге жеке меншік құқығы - азаматтар мен мемлекеттік емес заңды тұлғалардың Жарлықпен және өзге де заңдармен белгіленген жағдайлар мен шектерде олардың жер учаскелерін иелену, пайдалану және билік ету құқығы;  
      жер пайдалану құқығы - мемлекеттік меншіктегі жер учаскесін мерзімсіз (тұрақты жер иелену) немесе белгілі бір мерзімде (уақытша жер пайдалану) тұлғаның иелену және пайдалану құқығы. Жер пайдаланушы Жарлықпен белгіленген жағдайлар мен шектерде оған жер пайдалану құқығына билік етуге құқылы. Уақытша жер пайдалану құқығы қысқа мерзімді (3 жылға дейін) және ұзақ мерзімді (3 жылдан 99 жылға дейін) болуы мүмкін. Бастапқы және қайталама жер пайдалану құқығына бөлінеді;  
      жер учаскесі - жер құқықтық қатынастар субъектілері үшін Жарлықпен белгіленген тәртіпте бекітілген, жабық шекараларда бөлінген жер бөлшегі.;  
      төлемнің базалық ставкасы - жерді пайдалануға мемлекет беретін немесе жеке меншікке берілетін жер үшін төлем нормативі. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 1-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Мемлекеттік кіріс  
                министрлігінің 1999 жылғы 4 тамыздағы  
               N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      II. Жер салығын төлеушiлер  
      2. Жер салығы төлеушілері біртұтас жер салығы төлеушілерінен басқа меншігінде тұрақты пайдалану немесе бастапқы өтеусіз уақытша пайдалануға жер учаскелері бар заңды тұлғалар (оның ішінде резидент еместер), өкілдіктер мен өзге де оқшауланған құрылымдық бөлімшелер мен жеке тұлғалар болып табылады. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 2-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Мемлекеттік кіріс  
               министрлігінің 1999 жылғы 4 тамыздағы  
               N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      3. Жер салығы арендалық негiзде жердi пайдаланғаны үшiн жердiң осы санатына белгiленген ставкалар бойынша арендаға берушiден алынады.  
 
      III. Салық салу объектiсi  
      4. Заңды тұлғаларға және азаматтарға иелiгiне немесе пайдалануына (арендаға) берiлген жер учаскелерi жер салығын салу объектiлерi болып табылады. Атап айтқанда, оларға мыналар жатады:  
      - заңды тұлғаларға ауылшаруашылығы өндiрiсi үшiн, қосалқы ауыл шаруашылығын жүргiзу үшiн берiлген ауыл шаруашылық алаптары;  
      - жеке тұлғаларға өзiндiк қосалқы шаруашылық, шаруашылығы, мал жайылымы мен шөп шабу үшiн берiлген жер учаскелерi;  
      - серiктестiктерге (қоғамдарға), азаматтардың кооперативтерiне бағбандық, бақша шаруашылығы және мал шаруашылығы үшiн берiлген жер учаскелерi:  
      - көлiк, ауыл шаруашылық және орман шаруашылығы, орман өнеркәсiбi, байланыс, су, балық, аң аулау шаруашылығы, сондай-ақ халық шаруашылығы басқа да салаларының кәсiпорындары, мекемелерi мен ұйымдары жекелеген санатына берiлген қызмет мақсатындағы жер үлестерi;  
      - тұрғын үй, саяжай, гараж құрылысына, кәсiпкерлiк қызметке және өзге мақсаттарға арналған жер учаскелерi;  
      - өнеркәсiп, көлiк, байланыс, радиохабары, теледидар, информатика және ғарыштық қамтамасыз ету, энергетика жерлерi;  
      - өкiмет және басқару органдарының iшкi және темiр жол әскерлерi,

 ғарыштық жүйе қызметiн қамтамасыз  ету үшiн берiлген жерлер; - өздерiнде  ағаш дайындау жүргiзiлетiн пайдалану  мақсатында орманға  бөлiнген  жерлер; - шаруашылық қызметi үшiн  берiлген су қорының жерi. 5. Мақсатты  пайдалануға байланысты Қазақстан  Республикасындағы барлық  жерлер  мынадай топтарға бөлiнедi: - ауылшаруашылық  мақсаттағы жерлер; - тұрғын пункттердiң  /қалалардың, поселкелердiң және селолық тұрғын  пункттердiң/ жерлерi; - өнеркәсiп, көлiк, байланыс, қорғаныс және өзге ауылшаруашылық емес  мақсаттағы жерлер; - ерекше қорғалатын табиғат аумағының жерлерi; - орман қорының жерлерi; - су қорының жерлерi; - запастағы жерлер. <*>  ЕСКЕРТУ. 5-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Мемлекеттiк салық комитетiнiң 1997.01.23. N 14-1-17 бұйрығымен. IV. Жер салығын есептеу және төлеу тәртiбi 

 
      6. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 24 сәуiрдегi N 2235 Z952235_ "Салық және бюджетке төленетiн басқа да мiндеттi төлемдер туралы" Заңына басқа жер салығын белгiлеуге және төлеуге мыналар негiз болып табылады:  
      Жер иелену және пайдалану құқығы актi немесе жер учаскелерiне иелену немесе пайдалану құқығын куәландыратын басқа құжат;  
      ағымдағы жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша жердi мемлекеттiк сандық және сапалық есепке алудың деректерi.  
      Бонитет балын анықтайтын топырақ материалдары болмаған жағдайда жердi пайдаланудың немесе жердi иемденудiң топырақ жамылғысының сапасын сараптамалық бағалау жергiлiктi жерге шығара отырып нақты көру арқылы жүргiзiледi.  
      Құрамында:  
      1) жергiлiктi өкiмет органының өкiлi;  
      2) жер қатынастары және жерге орналастыру жөнiндегi аудандық комитет өкiлi;  
      3) жер ресурстары және жерге орналастырудың Мемлекеттiк орталығының облыстық бөлiмшесiнен топырақтанушы;  
      4) жер иеленушi немесе жер пайдаланушының өкiлiн қамтитын 4 адамнан тұратын комиссия сараптамалық бағалау жүргiзедi.  
      Жер иелену немесе жер пайдалану аумағына тексеру нәтижесi Қазақстан Республикасы Қаржы Министрлiгiнiң Бас салық инспекциясы (одан әрі - Бас салық инспекциясы) белгiлеген үлгi бойынша актiмен ресiмделедi.  
      (Осы Нұсқаулыққа тiркелген N 1 қосымша).  
      7. Жер салығының базалық ставкалары негiзгi нысаналық мақсаттағы жер санаты бойынша белгiленедi.  
      Нақты жер иеленушiлер мен жер пайдаланушылар үшiн жер салығының ставкаларын өз құзыретiне сәйкес жергiлiктi өкiмет органдары белгiлейдi.  
      8. Жер салығының мөлшерi жер иеленушiлер мен жер пайдаланушылардың шаруашылық қызметiнiң нәтижесiне байланысты болмайды, ол жер учаскесiнiң сапасына, орналасуына және сумен қамтамасыз етiлуiне қарай анықталады.  
      9. Жер салығы жер алаңының бiрлiгi үшiн жыл сайынғы тiркелген төлем түрiнде белгiленедi.  
      108, 112 және 114 баптар бойынша базалық жер ставкаларына Қазақстан Республикасының Үкiметi жыл сайын тағайындайтын коэффициент қолданылады. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 9-тармақ жаңа абзацпен толықтырылды - ҚР Мемлекеттiк  
               салық комитетiнiң 1997.01.23. N 14-1-17 бұйрығымен.  
 
      10. Заңды тұлғаларға (олардың iшiнде резидент еместерге), олардың филиалдарына, өкiлдiктерiне және өзге де оқшауланған құрылымдық бөлiмшелерiне және азаматтарға жер салығы салық салынатын жер учаскесiнiң алаңына және салығының бекiтiлген ставкаларын негiзге ала отырып есептеледi.  
      Салық төлеушiнiң пайдалануындағы жер әртүрлi ставкалар бойынша салық салынатын жер учаскелерiнен тұратын ретте жерсалығының жалпы мөлшерi осы жер учаскелерi бойынша салықты қосындылауы арқылы анықталады. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 10-тармақ толықтырылды - ҚР Мемлекеттік кіріс  
               министрлігінің 1999 жылғы 4 тамыздағы N 929  
               бұйрығымен. V990903_  
 
      11. Азаматтарға жеке қосалқы шаруашылық, бағбаншылық, бақша және құрылысқа арналған жерлердi қоса саяжай құрылысы үшiн жерге салық ставкасы мынадай мөлшерлерде белгіленедi:  
      0,12 гектарға дейiн жер көлемiнде - 0,01 гектар үшiн 20 теңге;  
      0,12-ден 0,25 гектарды қоса жер көлемiне - 0,01 гектар үшiн 100 теңге;  
      <*> (алынып тасталды)  
      Мысал.  
      Жеке тұлға иелігінде көлемі 0,70 гектар қосалқы, бағбандық, бау-бақша және саяжайлық шаруашылық жүргізу үшін берілетін жер учаскесі бар.  
      Заңның 108-бабы 4-тармағына сәйкес салық ставкасы 0,50 гектарға дейінгі көлемінде 0,01 гектар үшін 20 теңге мөлшерінде, 0,50 гектардан асатын алаң көлеміне - 0,01 гектар үшін 100 теңгеде белгіленген. Аталған ставкаларға жыл сайын Қазақстан Республикасы Үкіметі белгілейтін коэффициент қолданылады, 1999 жылғы коэффициент 1,57 болды.  
      1999 жыл үшін жер салығы мөлшері мынаны құрады:  
      1) 0,50 гектарға дейінгі алаңға  
               0,50 га : 0,01 га х 20 теңге х 1,57 = 1570 теңге;  
      2) 0,50 гектардан асатын алаңға  
             (0,70 га - 0,50 га) : 0,01 га х 100 теңге х 1,57 = 3140 теңге.  
      Жалпы 1570 теңге + 3140 теңге = 4710 теңге.  
      Сөйтіп, 1999 жыл үшін жер салығы мөлшері мынаны құрады. <*> <*>  
      ЕСКЕРТУ. 11-тармақ жаңа редакцияда жазылды - ҚР Мемлекеттік кіріс  
               министрлігінің 1999 жылғы 3 мамырдағы  
               N 929 бұйрығымен. V990791_  
      ЕСКЕРТУ. 11-тармақ өзгертілді, мысал жаңа редакцияда жазылды - ҚР  
               Мемлекеттік кіріс министрлігінің 1999 жылғы 4 тамыздағы  
               N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      12. Басқа мемлекеттерге берiлген жер учаскесiн пайдаланғаны үшiн салық салудың тәртiбi мен шарттары Қазақстан Республикасының осы мемлекеттермен жасасқан шарттарымен анықталады.  
      13. Заңды тұлғалар (соның ішінде резидент еместер), олардың филиалдары, өкілдіктері және өзге де оқшауланған құрылымдық бөлiмшелерi (бiртұтас жер салығын төлеушiлерден басқа) төленуге тиiстi жер салығы мөлшерiн дербес есептейдi және жыл сайын ағымдағы жылдың бiрiншi шiлдесiнен қалдырмай өздерінің орналасқан жерi бойынша аумақтық салық органдарына белгiленген нысанда әрбiр жер учаскесi бойынша тиесiлi салық декларациясын тапсырады (осы Нұсқауға 5 қосымша). <*> <*>  
      Ағымдағы жылдағы 1 шілдеге дейiнгi жер учаскелерінің алаңдар мөлшерлерiнің ұлғаюы немесе кемуi жағына өзгерiстер жағдайынан бастап ауыл шаруашылығы емес жер пайдаланушылар-заңды тұлғалар жер алаңдарының өзгерген күнiнен бастап 30 күнтiзбелiк күн iшiнде салық органына 8-қосымшаға сәйкес Есеп тапсыру қажет.  
      Ағымдағы жылдағы 1 шiлдеден кейiнгi (яғни Декларация ұсынғаннан кейiн) жер учаскелерiнiң алаңдар мөлшерлерiнiң ұлғаюы немесе кемуi жағына өзгерiстер жағдайынан бастап ауыл шаруашылығы емес жер пайдаланушылар-заңды тұлғалар жер алаңдарының өзгерген күнiнен бастап 30 күнтiзбелiк күн iшiнде салық органына қосымша декларация тапсыру қажет.  
      Бұл жағдайларда төлем мерзiмi деп алдағы (келесi) жер салығын төлеу мерзiмi есептеледi. <*>  
      Төлемдер заңды тұлғаларға иеленуге немесе пайдалануға берiлген әрбiр жер учаскесi бойынша бөлек, ал тұрғын үй қорлары орналасқан жерi үшiн әрбiр үй бойынша бөлек есептеледi.  
      Егер заңды тұлғалардың салық салу объектiлерi бiр салық органы қызмет көрсететiн аумақта орналасса, барлық объектiлер бойынша бiр жиынтық декларация тапсыруға болады, бiрақ оған жер көлемi, ставкалар және әрбiр жер учаскесi мен үй бойынша есептелген салық сомасы көрсетiлген анықтамалар немесе талдама кестелер қосып тапсырылады, өйткенi оларға әртүрлi аймақтарда орналасуына байланысты әрқилы ставкалар бойынша салық салынуы мүмкiн. Егер бiр заңды тұлғаның салық салу объектiлерi әртүрлi салық органдары қызмет көрсететiн аумақта орналасса, әрбiр салық органына осы салық органы қызмет көрсететiн аумақта орналасқан салық салу объектiлерi үшiн салық есебi тапсырылады.  
      ЕСКЕРТУ. 13-тармақтың 1-абзацы жаңа редакцияда жазылды - ҚР  
                Мемлекеттік кіріс министрлігінің 1999 жылғы 3 мамырдағы  
               N 929 бұйрығымен. V990791_  
      ЕСКЕРТУ. 13-тармақтың 1-абзац өзгертілді, 2-абзац жаңа редакцияда  
               жазылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің 1999 жылғы  
               4 тамыздағы N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      14. Салық салу объектiлерi мен коммуникация желiлерi Қазақстан Республикасының әртүрлi аймақтары арқылы өтетiн мына заңды тұлғалар декларацияларды мемлекеттiк салық комитеттеріне әрбiр әкiмшiлiк ауданы бойынша жер салығын тиiстi жергiлiктi бюджеттерге төлейдi: <*> <*>  
      - Қазақстан Республикасы Көлiк министрлiгiнiң темiржол бөлiмшелерi - темiржолдар және тiлкем жер, темiржол станциялары, вокзалдар орналасқан жерлер үшiн;  
      - Қазақстан Республикасы Көлiк құрылысы министрлiгiнiң автомобиль жолдары өндiрiстiк басқармалары мен жөндеу-құрылыс бiрлестiктерi - жалпы пайдаланудағы автомобиль жолдары және осы жолдардың тiлкем жерi орналасқан жерлер үшiн;  
      - Қазақстан Республикасының Энергетика және отын ресурстары министрлiгiнiң балансында желiлерi бар өндiрiстiк энергетика және электрлендiру бiрлестiктерi - осы желiлер мен тiлкем жерi орналасқан жерлер үшiн;  
      - Қазақстан Республикасының Энергетика және отын ресурстары министрлiгiнiң балансында мұнай, газ құбырлары бар мұнай және газ тасымалдау кәсiпорындары, мұнай-газ өндiру бiрлестiктерi (басқармалары) - осы құрылыстар мен тiлкем жер орналасқан жерлер үшiн;  
      - балансында радиорелейлi, әуе, кабельдi байланыс желiлерi бар мемлекеттiк пайдалану байланыс кәсiпорындары, - осы желiлер мен тiлкем жер орналасқан жерлер үшiн;  
      - балансында бүкiл қаланың (ауданға бөлiнген қалаларда) мемлекеттiк тұрғын үй қоры және тұрғын үй емес қоры бар тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық ұйымдары - осы құрылыстарға бөлiнген жерлер үшiн.  
      ЕСКЕРТУ. 14-тармақ өзгертiлдi - ҚР Мемлекеттiк салық комитетiнiң  
               1997.01.23. N 14-1-17 бұйрығымен.  
      ЕСКЕРТУ. 14-тармақ өзгертiлдi - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 3 мамырдағы N 929 бұйрығымен. V990791_  
 
      15. Азаматтарға жер салығын есептеудi аумақтық салық органдарымен жүргiзiп, ағымдағы жылдың бiрiншi тамызынан кешiктiрмей оларға салықты төлеу туралы төлем хабарламасын тапсырып отырады. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 15-тармақ өзгертiлдi - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 3 мамырдағы N 929 бұйрығымен. V990791_  
 
      16. Төлеушiлердiң есебiн алу және жер салығын есептеу жыл сайын ағымдағы жылдың бiрiншi маусымындағы жағдай бойынша жүргiзiледi.  
      17. Заңды тұлғалар (соның iшiнде резидент еместер), олардың филиалдары, өкiлдiктерi және өзге де оқшауланған құрылымдық бөлiмшелерi және жеке тұлғалардан (бiртұтас жер салығын төлеушiлерден басқа) алынатын жер салығы оларға жер учаскесi берiлген айдан кейiнгi айдан бастап есептеледi. <*> <*>  
      ЕСКЕРТУ. 17-тармақ толықтырылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 3 мамырдағы N 929 бұйрығымен. V990791_  
      ЕСКЕРТУ. 17-тармақ толықтырылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 4 тамыздағы N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      18. Жер салығын ауыл шаруашылығы жерiн иеленушiлер мен жер пайдаланушылар және жеке тұлғалар - жер учаскелерiнiң иелерi ағымдағы жылдың бiрiншi қазанынан кешiктiрмей төлейдi. Салықтық төлеу жер учаскелерi бiртұтас жер салығын төлеушiлерден басқа) орналасқан орын бойынша жүргiзiледi. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 18-тармақ толықтырылды - ҚР Қаржы министрiнiң  
               1995.12.29. N 367 бұйрығымен.  
      ЕСКЕРТУ. 18-тармақ толықтырылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 4 тамыздағы N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      19. Ауыл шаруашылығынан тыс жердi пайдаланушылар - заңды тұлғалар (соның iшiнде резидент еместер), олардың филиалдары, өкілдiктерi және өзгеде құрылымдық бөлiмшелерi жер салығын ағымдағы жылдың 20 ақпанында, 20 мамырында, 20 тамызында және 20 қарашасында тең үлестермен төлеп отырады. <*>  
      1995 жылы ауыл шаруашылығынан тыс жердi пайдаланушылар жер салығының жылдық сомасының үштен екi бөлiгi мөлшерiндегi алғашқы жарнаны бұның алдындағы төлемдердi төлемегенi үшiн өсiм есептемей 20 тамызда, жер салығының барлық қалған бөлiгiн 20 қарашада төлейдi.  
      Салықты төлеу жер учаскелерi орналасқан орын бойынша жүргiзiледi. <*>  
      ЕСКЕРТУ. 19-тармақ жаңа редакцияда - ҚР Қаржы министрiнiң  
               1995.12.29. N 367 бұйрығымен.  
      ЕСКЕРТУ. 19-тармақ толықтырылды - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 4 тамыздағы N 929 бұйрығымен. V990903_  
 
      20. Жер учаскесiн иелену құқығы немесе пайдалану құқығы тоқтатылған жағдайда жер салығы учаскенi пайдаланудың нақты мерзiмi үшiн төленедi.  
      Егер төленген салық сомасы есептелген сомадан асып кетсе, салық қызметi:  
      1) артығын салық төлеушi төлейтiн басқа салықтардың есебiне жатқызылады;  
      2) салық төлеушiнiң келiсуi бар болған жағдайда қалдығын алдағы төлемдер жөнiндегi мiндеттемелер есебiне жатқызылады;  
      3) қалдығын 20 күн мерзiм iшiнде төлеушiнiң жазбаша өтiнiшi бойынша салық төлеушiге қайтарады.  
      Егер салық төлеушiнiң артық төлеген салық сомасы басқа салықтар бойынша мiндеттемелердiң есебiне жатқызылса, жоғарыда аталған соманы пайдалануға қатысты мәлiметтер есептелген салық сомасы туралы хабарламада жазылуға тиiс.  
      21. Азаматтарға берiлген жер учаскелерiнiң көлемiн есепке алу мына органдардың мәлiметтерi негiзiнде жүргiзiледi:  
      - тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық органдары (техникалық түгендеу бюросы), сондай-ақ жер қатынастары және жерге орналастыру жөнiндегi аудандық және қалалық комитеттерiнiң қалалар мен жұмысшы поселкелерiнiң шекараларына жеке қосалқы шаруашылық жүргiзу, ұжымдық және жеке бау-бақша өсiру, мал шаруашылығымен айналысу, сондай-ақ жеке тұрғын үй, саяжай, гараж салу үшiн азаматтарға берiлген жер учаскелерiнiң көлемi туралы деректерi. Бақылау материалдары ретiнде қалалардың қала құрылысы және архитектурасы жөнiндегi бөлiмдерiнiң (басқармаларының) осы құрылыстар үшiн жер учаскелерiн бөлу туралы деректер пайдаланылуы мүмкiн;  
      - селолық өкiмет органдары селолық елдi мекендердiң шекарасында және селолық жерлерде жеке қосалқы шаруашылық жүргiзу, жеке бау-бақша өсiру, мал шаруашылығымен айналысу, шөп шабу және мал жаю үшiн, сондай-ақ жер учаскелерiнiң көлемi туралы деректерi;  
      - көлiк, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, ағаш өнеркәсiбi, байланыс, су, балық, аң шаруашылықтары, сондай-ақ халық шаруашылығының басқа салалары кәсiпорындарының, мекемелерi мен ұйымдарының осы салалар мен ведомстволардың қызметкерлерiнiң жекелеген санаттары аталған кәсiпорындарда, мекемелер мен ұйымдарда жұмыс iстеген кезеңде оларға берiлген қызмет бабындағы жер үлестерi туралы мәлiметтерi;  
      - ауылшаруашылық тауар өндiрушілер өзге де заңды тұлғалардың осы заңды тұлғалар мен басқа да органдардың пайдалануындағы жерлердiң есебiнен жеке бау-бақша өсiру, шөп шабу және мал жаю үшiн азаматтарға берiлген жер учаскелерiнiң көлемi туралы мәлiметтер;  
      Егер нұсқаулықтың осы тармағының алдындағы абзацында көрсетiлген жер учаскелерi үшiн жер салығын оларда тiкелей аты аталған заңды тұлғалар төлесе, осы жерге салық қайта салынбауы үшiн екiншi жер пайдаланушылардан салық алынбайды. <*>  
 
      ЕСКЕРТУ. 21-тармақтың өзгертiлдi - ҚР Мемлекеттік кіріс министрлігінің  
               1999 жылғы 3 мамырдағы N 929 бұйрығымен. V990791_  
 
      V. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге салынатын салық  
 
      22. Ауыл шаруашылығы мұқтаждары үшiн берілген немесе осы мақсатқа арналған жер ауыл шаруашылық мақсатындағы жерге жатады.  
      23. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге салынатын жер салығының базалық ставкасы республиканың жерге орналастыру органдары анықтайтын бонитет балы өлшемiмен өлшенетiн топырақтың табиғи құнарлылығына негiзделедi және Қазақстан Республикасының екi аймағы бойынша сараланады: бiрiншi, бұған далалық және қуаң далалық аймақтардың кәдiмгi және оңтүстiк қара топырақты, күңгiрт қызыл қоңыр және қызыл қоңыр топырақты жазықтағы аумақтары жерiнде, сондай-ақ тау бөктерлерiндегi күңгiрт (сұрғылт қоңыр), қызыл қоңыр (қоңыр) сұр топырақты және тау бөктерлерiндегi қара топырақты аймақтардағы жерлер (108-бап, 2-тармақ) және жартылай шөлейт және тау бөктерлеріндегi шөлейт аймақтардағы бозғылт қызыл қоңыр, қоңыр, сұр қоңыр, бозғылт және кәдiмгi сұр топырақты, сондай-ақ таулы-далалық, таулы шалғындық - далалық және таулы альпiлiк және субальпiлiк топырақты таулы аумақтардағы жерлер (108-бап, 3-тармақ) жатады.  
      24. Ауыл шаруашылық мақсатындағы жерлерге салынатын салықтың

 аралық маңыз бойынша есептелген  базалық нарықтары осы нұсқаулықтың N 2  қосымшасында келтiрiлген. 25. Жергiлiктi өкiмет органдары жер учаскелерiнiң  орналасуына, оның  сумен қамтамасыз  етiлуiне, шаруашылық жүргiзудiң өндiрiстiк  және өзге  жағдайларында байланысты  өз құзыретi шеңберiнде жер  салығының ставкасын 20  процент  аралығында төмендетуге және  немесе жоғарылатуға құқығы бар. VI. Елдi мекендердiң жерлерiне салынатын  салық 26. Қалалық (поселкелiк) жергiлiктi өкiмет органдарының қарауындағы   қала мен поселке шегi шеңберiнде  орналасқан бүкiл жер қалалар  мен жұмысшы  поселкелерiнiң  жерiне жатады. Қалалар (поселкелер) жерiнiң құрамына: 1) қалалық (поселкелiк)  құрылыс салатын жер; 2) жалпы пайдаланылатын  жер; 3) ауыл шаруашылық мақсатында  пайдаланылатын жер мен басқа  да алаптар; 4) қаланың ағаш өсiрiлген  жерi; 5) темiр жол, су, әуе, труба  құбырлары көлiгiнiң, кен өнеркәсiбi  мен  өзге де өнеркәсiп жерi  кiредi. 

 
      Селолық елдi мекендердiң жерiне  осы мекендерге арналып жерге  орналастыру тәртiбi бойынша белгiленген  өлшем шеңберiндегi барлық жерлер  жатады.  
      27. Елдi мекеннiң жерлерi салық салу мақсаттары үшiн екi топқа бөлiнген: 1) тұрғын үй емес құрылыстар, ғимараттар алып тұрған жерлер, оларды ұстауға қажеттi учаскелер, сондай-ақ объектiлердi санитарлық қорғау аймақтары, техникалық және өзге де аймақтар; 2) тұрғын үй қорлары алып тұрған жерлер, оның iшiнде олардың жанындағы құрылыстар және ғимараттар.  
      27-1) Астана, Алматы қалалары мен осы Нұсқаудың 6 қосымшасындағы тiзбеде облыстық маңызы бар қалалар үшiн көрсетiлген үй қорында орналасқан, оның жанындағы құрылыстар мен ғимараттарды қоса үй жанындағы жер учаскелерiне салық ставкасы мынадай мөлшерлерде белгіленедi:  
      0,06 гектарды қоса жер көлемiнде - 0,01 гектар үшiн 20 теңге;  
      0,06 гектардан асатын жер көлемiне - 0,01 гектар үшiн 600 теңге.  
      Мысал:  
      Жеке тұлға иелiгiнде Алматы облысы Қапшағай қаласында жалпы көлемi