Эстетикалық тәрбие

 Иә,жоқ.

3.Менен  жаман актер шықпайды.

Иә,жоқ.

4.Басқа  адамдар, мені шын мәніндегіден әлде қайда терең қайғырады деп ойлайды.

Иә,жоқ.

5.Мен  көптің назарында өте сирек  боламын.

Иә жоқ.

6.Әр  түрлі адамдармен қарым-қатынаста  және әр түрлі жағдайда мен  өзімді көбінесе әр қыйлы ұстаймын.

Иә,жоқ.

7.Мен  өзім шын сенген нәрсемді ғана  қорғай аламын.

Иә,жоқ.

8.Адамдармен  қарым-қатынаста табысты болу  үшін, мен басқалар үміт күткендей болғым келеді.

 Иә,жоқ.

9.Мен  онша ұнатпайтын адамдарға да  жылы қабақ таныта аламын.

Иә,жоқ.

10.Мен  қандай болып көрінсем, өмірде де сондаймын.

Иә,жоқ.

1,5,7 сұрақтардағы  “жоқ” деген жауабыңызға 1 ұпайдан  есептеңіз. Ұпайларды қосыңыз.

Егер  Cіз шын жауап берсеңіз, онда Сіз туралы мынаны айтуға болады:

0-3ұпай. Сізде коммуникациялық бақылау төмен. Сіздің мінез-құлқыңыз орнықты және Сіз оны жағдайдың өзгеруіне байланысты өзгертіп отыруды қажет деп таппайсыз. Сіз қарым-қатынаста өзіңізді шынайы ашуға қабілеттісіз. Кейбіреулер Сіздің мінезіңіздің тіктілігіне байланысты “ыңғайсыз адам”деп есептейді.

4-6ұпай. Сізде коммуникативтік бақылау орташа. Сіз шынайысыз,эмоциялық тұрғыдан ұстамдысыз. Айналаңыздағылармен қарым-қатынаста олардың мүддесін ескеріп отырасыз.

7-10ұпай.Сізде коммуникативтік бақылау жоғары. Сіз кезкелген рөлге оңай енесіз, жағдайдың өзгерісіне икемдісіз және араласатын адамдарға тигізетін әсеріңізді алдын-ала болжай аласыз. 
 
 
 
 

                                             Қортынды

    Қазіргі кезде эстетикалық көзқарастарды тәрбиелеу - тәрбие барысының зейін салуды, құя санап өсіруді талап ететін мәселесі. Біздің қоғам адамына тек қана өнердің емес, еңбек, қоғамдық қатынастар, қоршаған орта, тертіп, тұрмыс, табиғаттың да әсемдік жақтары ықпал етеді. Эстетикалық көзқарастар адамның шындыққа қатынасын анықтайды. Адам өмірінде эстетикалық көзқарас әрдайым қуатты рухани күш ретінде көрінеді.

  Эстетикалық тәрбие беруде көзқарас пен таным ынтымақтыққа, бірлікке, еркіндікке, адалдыққа, шыншылдыққа, патриоттылыққа, мейірімділікке, кішіпейілділікке тәрбиелейді. Эстетикалық сезім мен қабылдауда қазақ қолданбалы өнеріндегі кеңістік пен уақыт үғымдарының мазмүндық ерекшеліктері туған ел, туған жер, атамекен, атақоныс, жер-су, меңгілік пен бүгінгілік, тағдыр, т.б. ұғымдарды қалыптастыратынын ұғып-түсінеді. Эстетикалық баға беру мен пайымдау қолданбалы өнерінің тарихи даму ерекшеліктерінен білімін меңгертуде жас жеткіншектердің ақыл-ойын, рухани дүниетанымын, бабалар мүрасына деген қызыгуын арттырады. Эстетикалық белсенділік өздігінен ізденуге жол ашады, қол-данбалы өнері бүйымдарын жасай білуге, олар қоршаған орта табиғат қүбылыстарын абстрактілі бейнелей білуге, бабалар мүрасын ұрпақтар мұратқа айналдыруға өз үлесін қосуга талпындырады.

  Демек, әстетикалық тәрбие үрдісінде қазақ қолданбалы өнеріндегі кеңістік пен уақыт ұғымдарын пайдалану ақыл-парасаттылық (рациовалды) және сезім (эмоциалды) элементтерінің өзара байланысын қалыптастырады.   

    Педагогикада бұл мәселені шешуде адам ақыл-ойы мен адамгершілігінің әсемдікке бой ұруы және эстетикалық сезімдерінің өзара байланыста екендігін негізге алады.

  Бүгінде жоғары оқу орындарында жеке тұлғаның ақыл-ойы, сана-сезімін жетілдіруде қазақ қолданбалы өнері негізінде эстетикалық тәрбие берудің мүмкіндігі ерекше. Бұл болашақ ұстаздардың кәсіби даярлығына ерекше талаптар қойып, оның психологиялық және педагогикалық жолдарын зерттеуді алға қояды.

      Өнер  арқылы қоршаған орта, табиғат сұлулығынан  ләззат алу, оны сезінуге, шын көркемдіктен жалған керкемдікті ажырата білуге, яғни   сұлулықты қабылдауға, түсінуге талпындырады, жеке тұлғаның дүниетанымын қалыптастырады.

      Эстетикалық тәрбие беруде ұлттық өнердің кеңістік пен уақыт тұрғысынан   танымдық-тәрбиелік   маңызын   және   болашақ   мүғалімдерді осы игі істерге баулу, сөз жоқ, бүгінгі педагогикалық білімді ізгілендіріп, жаңа сапаға көтереді. 
 
 
 
 
 
 

ҚОЛДАНЫЛҒАН  ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Руссо Ж.Ж. Избр. соч. 1-том. Гос. изд-во худ. литер. М., 1961.

2. Ильнна Т.А. Педагогика. М., "Просвещение", 1984.

3. Педагогика Под ред. Ю.К-Бабанского. - М., "Просвещение", 1988.

4. Харламов И.Ф. Педагогика. М.,"Высшая  школа", 1990.

5. Эстетическое воспитание трудящихся. Изд-во Сибирское отд, AH CCCP.

          Новосибирск. 1962.

6. Эстетическая культура и эстетическое  воспитание. М., "Просвещение",

7. Нұрғашев Р.Н. және т.б. Шаңырақ  (үй-тұрмыс энциклопедиясы).

          Алматы, 1989.

8.Ұзабаев  С.А. Балаларға эстетикалық тәрбие  берудегі халық дәстүрі. 

   Алматы, 1990.

9. Жанибеков У. ЭХО. Алма-Ата. "Өнер". 1991

10.«Энциклопедия»  Алматы кітап 2003 М.Ш.Өмірбекова

11.«Хабаршы»   журналы №1 (6) Алматы,и 2005

12.Педагогика.  Лекциялар  курсы.- Алматы, 2003.

13.Қазақ   Совет  Энциклопедиясы.  12  томдық .-Алматы  1973-1975.

14. Ұзақбаева  С.А.  эстетикалық   және   экономикалық  тәрбие 

       негіздері.13Лекция.-Алматы,1991.

15.Жарықбаев  Қ. Қалиев С. Қазақ тәлім-тәрбиесі.-Алматы-1995.

16.Ұзақбаева  С.А. Тамыры терең тәрбие.-Алматы-1995.

     Макаренко А.С. Методика организаций  и воспитательного процесса.

      Собр  Соч.-М1951.

17.Мусаева  С.А,Зейдалиева Ж. Қысқаша педагогика  –психологиялық 

    сөздік.Тараз,2001.

18.Хрестоматия  по педагогике М,1972.

19.Лихачов  Б.Т. Педагогика –М,2000 .

20.Атамекен  бағдарламасы.-Алматы,1992.

21.Бегалиев  Т,Б, Педагогика қысқаша лекциялар  курсы.-Тараз 2002.

22.Қоянбаев  Ж,Б, Педагогика .-Алматы -1992.

23.Алмаханова  Х. Жас  өспірімдерге  эстетикалық   тәрбие  беру 

    /Методикалық  нұсқау/- А 1990

24. Амантурин   Ш. Мұғалім  және  оқу-тәрбие  жұмысы –А, 1978

25. Көпбаев   О. Жастар  және  праволық  тәрбие  –А,1988

26. Синицина  И.Е. Педагогтық  әдеп  және  ұстаздық  шеберлік –А, 1996

27. Сухомлинский  В.А. Балаларға  жүрек  жылуы  –А, 1976

28. Шуркова   Н.Е. Вы  стали  классным  руководителем-М,1999

29. «Елім  – ай »  бағдарламасы 

30. Ахметұлы  Қ,Ермұхамедова  Ж. Құқығыңды   біл. –А, 1995

31. Жарықбаев   Қ,Қалиев  С. Қазақ  тәлім-тәрбиесі /Оқу  құралы/1995