Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў 1950-я – першай палове 1980-х гг.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Заключэнне

 

Пасля смерці Сталіна на вышэйшую пасаду ў дзяржаве вылучаецца М. Хрушчоў, які выступіў ініцыятарам далейшай дэмакратызацыі савецкага грамадства. Гэта паклала канец жорсткім рэпрэсіям не ў чым не віннага насельніцтва.

Нараўне з пэўнымі поспехамі  ў 50-80-х гадах у народнай гаспадарцы БССР існуючы эканамічны механізм працягваў  заставацца тормазам на шляху эканамічнага развіцця краіны, што абумовіла паступовае зніжэнне тэмпаў, якое выказалася спачатку ў «застоі», а затым - у крызісе.

На працягу перыяду 50-80-х  гадоў становішча сельскай гаспадаркі заставалася цяжкім. Праблема складалася ў тым, што пасляваенная індустрыялізацыя БССР вялася шмат у чым за кошт сельскай гаспадаркі. Была прымусова вернутая (а ў заходняй Беларусі паўсюдна ўкаранёна) калгасная сістэма, якая не падмацоўвалася матэрыяльнымі стымуламі. У пачатку 60-х гадоў пачалі прымацца меры па паляпшэнню сітуацыі ў сельскай гаспадарцы: былі павялічаны закупачныя цэны і вытворчасць сельскагаспадарчай тэхнікі, спісана запазычанасць  з калгасаў, змененая сістэма падаткаабкладання  асабістых надзелаў сялян. У сувязі з такім стымуляваннем калгасна-саўгаснай  вытворчасці і зніжэння падатковага  прэса з аднаасобных гаспадарак у 60-я гады павялічылася вытворчасць  сельскагаспадарчай прадукцыі. Курс на спецыялізацыю і канцэнтрацыю жывёлагадоўлі, а таксама некаторых удасканаленняў ў раслінаводстве, была павышана вытворчасць сельскагаспадарчай прадукцыі. Аднак у 70-80-я гады становішча зноў пагоршылася. Адчужэнне працаўніка ад зямлі стала прычынай міграцыі з вёсак у горад.

Пэўныя спробы паляпшэння становішча спраў у сельскай гаспадарцы мелі месца ў 1982 г. Была ліквідаваная запазычанасць калгасаў дзяржаве, павышаны закупачныя цэны. Аднак дыктат распарадчых  органаў над непасрэднымі вытворцамі сельскагаспадарчай прадукцыі захоўваўся. Не адбылося істотных змен і ў сферы  матэрыяльнага заахвочвання калгаснікаў.

За 50-60-я гады матэрыяльны  і культурны ўзровень жыцця беларускага  народа, стан сацыяльнай сферы палепшыліся. Гэтыя гады засталіся ў памяці грамадства як час відавочнага паляпшэння матэрыяльнага дабрабыту народа, асабліва становішча з жыллём і ў  сацыяльнай сферы. У 70-80-я гады эканамічнае  развіццё СССР (і, як яго складанае, матэрыяльны дабрабыт народа) ішло супярэчліва. З аднаго боку, матэрыяльны дабрабыт народа ўзрос. З іншага, было шмат складанасцяў. У цэлым, дзеючы гаспадарчы механізм прывёў да зніжэння тэмпаў развіцця ўсіх сфер народнай гаспадаркі як СССР у цэлым, так і БССР у прыватнасці.

 

 

 

 

 

Спіс выкарыстаных крыніц

 

 

1. Хрестоматия по истории БССР /сост. Е. М. Зуев, З. Ю. Копысский. – Минск: Нар. асвета, 1987. – 480 с.
2. Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т./ рэдкал.: М. В. Біч (і інш.). – Мінск: БелЭН, 1993-2003. – 6т.
3. Вішнеўскі А. Ф. Гісторыя дзяржавы і права на Беларусі: вучэб. апаможнік /А. Ф. Вішнеўскі. – Мінск: Акад. МУС, 2000. – 326с.
4. Вішнеўскі А.Ф., Юхо Я.А. Гісторыя дзяржавы i права Беларусі ў дакументах i матэрыялах. – Мн., 1998
5. Гісторыя Беларусі: Вуч. дапаможнік. / Пад рэд. А. П. Ігнаценка. – Мн., 1994.
6. История Беларуси: учеб. пособие: в 2 ч. / под ред. Я. И. Трещенка. – Могилёв: МГУ, 2003. – 2ч.
7. Эканамічная гісторыя Беларусі: курс лекцый / пад рэд. В. І. Галубовіча. – Мінск: Экаперспектыва, 1999. – 287с.
8. 100 пытанняў i адказаў з гісторыі Беларусі / Уклад. i прадмова І. Саверчаны, З. Санько. – Мн., 1994.
9. Сяменчык М.Я. Гiсторыя Беларусi: курс лекцый / М.Я. Сяменчык – Мн., 2009 г.