Математиканы оқытудың мақсаты мен міндеттері, мазмұны, әдіс тәсілдері

 

 

 

Жоспар

 

Кіріспе

Информатиканы оқыту әдістемесі

пәні туралы түсінік...................................................................................2

 

Негізгі бөлім 

1 Информатика кабинетіне қажетті құралдар..........................................4

2 Информатика кабинетінің жабдықталуы.............................................12

3 Информатика кабинетіне қойылатын талаптар...................................14

4 Есептегіш техника кабинетін ұйымдастыруға

   гигиеналық нұсқаулар............................................................................17

5 Информатика кабинетіндегі қауіпсіздік

 техникасының ережелері.........................................................................19

 

Қорытынды..............................................................................................24

 

Пайдаланылған әдебиеттер...................................................................25

 

 

 

 

 

 

 

 

ИНФОРМАТИКАНЫ ОҚЫТУ  ӘДІСТЕМЕСІ ПӘНІ ТУРАЛЫ ТҮСІНІК

   Информатиканы   оқу пәні ретінде бұрынғы КСРО  барлық типтегі орта мектептеріне 1985 жылдың 1 – қыркүйегінен бастап  енгізілді. Жаңа оқу пәні «Информатика және есептеуіш техника негіздері» деп аталады. Жалпы білім беру мектебінде бұл пән екі жоғарғы сыныпта (ол уақытта IX және X сыныптар) оқытылады. Информатика саласынан жалпы білім беру мектептерінің оқу жоспарына біртіндеп енуі бұрынырақ басталып, бұл үрдіс оқушыларды бағдарламалау және кибернетика элементтеріне оқыту тәжірибелерінен бастама алған еді.

ЭЕМ және бағдарламалауды  орта мектепке енгізудің негізгі  кезеңдері:

-      XX ғасырдың 50 – жж. басындағы алғашқы ЭЕМ  пайда болуы;

-      математиканы  тереңдетіп оқитын мектептерді  бағдарламалау бойынша мамандандыру;

-      оқушыларды  кибернетика элементтеріне оқыту;

-      арнаулы  факультативті курыстар енгізу;

-      оқу - өндірістік  комбинаттар (ОӨК) базасында мамандандыру;

-      жалпы білім  беру тұрғысын дамыту;

-      көпшіліктің  қолданылуына арналған ЭЕМ пайда  болуы.

Алғашқы электронды есептеуші  машиналары (ЭЕМ) біздің елде XX ғасырдың 50 – жж. басында пайда болды. Олармен  қатар адам қызметінің жаңа саласы – ЭЕМ үшін бағдарламалау қарқынды дами бастады. Осылайша, алғашқы ЭЕМ  ғылыми – зерттеу мекемелері мен  ірі жоо – дың орталықтарында пайда болғаннан кейін, аса қызығушылық  танытқан мамандар мен оқушылар ЭЕМ  арналған бағдарламалаудың бастамаларын оқуға ниеттенген шәкірттер тобын  құрды. Мысалы, алғашқы мектептік  информатиканы енгізуді ұйымдастырушы, КСРО Ғылым Академиясының академигі  А.П. Ершов (1931–1988) Академқалашыққа  тиісті есептеуіш техникасының базасында Новосибирскінің бір қатар мектептерінде осындай топтарға жетекшілік етті.

Орта мектеп оқушыларға бағытталған  бағдарламалау курсы бойынша  алғашқы ресми оқу бағдарламаларын  жасауға 1960 – жж. басындағы орта білім беру базасындағы есептеуіш  – бағдарламалаушылардың кәсіптік даярлығын қарастыратын математикалық  мамандандырылған мектептердің ашылуы себепші болды. Мысалы: Мәскеудегі Первомай ауданының №425 мектебінің есептеуіш  – бағдарламалаушы сыныптары, мұнда  Кешендік автоматизациялаудың ғылыми – зерттеу орталық институты  бірлесіп шеф – кәсіпорын ролін  атқарады. Мамандандырылған мектеп желілердің дамуы бағдарламалау саласына игі  әсерін тигізді – оқушыларға бағдарламалауды  оқыту мәселелеріне арналған мақалалар  мен әдістемелік әзірлемелері жарияланды. Бұл жылдары А.Л. Брудно, С.И. Шварцбурдтің математикалық мамандандырлған  мектептерге арналған арнаулы оқулықтар, материалдар жоғарғы әдістемелік  деңгейде жазылып, кеңінен таратылды.

Мектептік информатиканың негіздерінің келешегі зор мазмұнды - әдістемелік  саласы оқушыларды кибернетика элементтеріне  оқыту бойынша тәжірбиелер жүргізуге  байланысты 1960 – жж. басынан бастап дамыды. Бұл зерттеу бағытын 1961 жылы В.С. Леднев көтерді. Кейін кибернетика  негіздерін орта мектеп курсына енгізу бойынша жаңа ғылыми - әдістемелік  зерттеулер бағытына В.С. Леднев шәкірті  А.А. Кузнецов та белсенді араласып, орта білім берудегі кибернетика негіздерінің политехникалық маңызы туралы жүйелі аргументтер келтірілді.

1966 жылдан бастап оқушылардың  жан–жақты қызығушылықтары мен  қабілеттерін дамыту және білімдерін  тереңдету мақсатында оқу жұмысының  жаңа формасы ретінде «Бағдарламалау»,  «Есептеуіштік математика» және  «Векторлық кеңістіктер және  сызықты бағдарламалау» факультативтік курстары бір қатар орта білім беру мектептеріне енгізілді. Мұндай арнаулы факультативтік курстар аясында ЭЕМ және кибернетика үшін бағдарламалау элементтерін оқытудың мазмұны мен әдістерін әзірлеумен байланысты негізгі әдістемелік мәселелер И.Н. Антипов, В.М. Моназов, В.С. Леднев, А.А. Кузнецов, В.Н. Касаткимн және М.П. Лапчиктің еңбектерінен өз шешімін тапты.

1970 – жж. басында мектеп  және оқу - өндірістік комбинат  аралық жүйелерінің дамуы аясында  мектептің жоғарғы сынып оқушыларын  есептеуіштік техниканы қолдану  саласындағы кәсіптік даярлық  курстарында оқыту қолға алынып, аз уақыт ішінде бүкіл елде  қалалық, аудандық мектеп және  оқу - өндірістік комбинат аралық  жүйелердегі есептеуіштік техниканы  қолдану саласындағы кәсіптік  даярлық курстары ашыла бастады.

1960 – 1970жж. микропроцессорларды  өндіру игерілгенен кейін ЭЕМ  парк құрлымын түпкілікті өзгерісіне  әкелді. Отандық есептеуіш техника  дамуының жаңа кезеңі мектепке  ЭЕМ және бағдарламалау негіздерін  енгізу мәселесі бойынша көптеген  зерттеулердің жүргізілуіне себепкер  болды.

 

ИНФОРМАТИКА КАБИНЕТІНЕ ҚАЖЕТТІ ҚҰРАЛДАР

Информатика курсы мен  басқа да жалпы бiлiм беретiн  жекелеген пәндердi оқытуда жаңа ақпараттық технологиялық құрылғыларды пайдалану барысында информатика  кабинетiнiң құрамына келесi құралдар енедi:

• Психологиялық-педагогикалық, эргономикалық және техникалық талаптарды қанағаттандыратын оқу-есептеу техникасының жиынтығы;
• Арнайы жиһаз бен оргтехника;
• Информатика кабинетiнде жұмыс iстеу барысында техника қауiпсiздiгiн сақтауды қамтамасыз ететiн құрылғылар мен құрал-жабдықтар;

    “Информатика” курсы бойынша базалық және мамандыққа баулу бағыттарына негiзделген программалық құралдар:

1. Информатикадан дидактикалық материалдарына тақырыптық картотека.
2. Тақарып бойынша тараптпа материалдардың жинағы.
3. Әрбір сынып бойынша тексеру, бақылау жүмыстарының мазмұнымен талдаулары (кіру және шығу үзіктері, тақырыптық, жартыжылдық).
4. Сынып бойынша тестік тапсырмалар.
5. Информатикадан олимпиадалық тапсырмалар.
6. Информатикадан бақылаушы және жаттығушылық программалар.
7. Информатикадан ғылыми, оқу-әдiстемелiк, анықтамалық әдебиеттер кешені.
8. Жалпы білім беретін пәндерді жүргізу үшін арналған (электрондық оқулықтар, энциклопедиялар, оқыту программалар, ойын программалары) компакт-дискіларындағы мультимедиялық шығармалар.
1. Информатика кабинетінің құжаттары:

• Қалалық (аудандық) басқармаларының СЭС–ымен берілген рұқсат.

• Кабинеттің паспорты.
• Оқу жылына информатика кабинетiнiң дайындық актiсi.
• Өткен жылы информатика кабинетiнiң жұмысына талдау
• Кабинеттің даму және жұмыс жоспарлары (мектеп директорлар бекітеді).
• Информатика  кабинетінің жұктемесінің графигі.
• Оқытудың техникалық құралдары тiркелген инвентарлық журнал
• Әрбір  дербес компьютерді  қолдану жұмыс орнының журналы.
• Машиналардың істен шығу және жөндеуде тұрғанын тіркеу журналы.
• Оқушыларға техника қауiпсiздiгi бойынша кiрiспе және деңгейлi нұсқаулардың өтiлуiн қадағалау журналы.
• Программалық қамтамасыздандыруының тізімі  (электрондық оқулықтар және т.б.).

2.    Мектептің оқыту процесін ақпараттандыруын дамыту құжаттары:

1)      Педагогикалық ұжымды компьютерлік сауаттылыққа оқытудың бағдарламасы, мектеп бойынша бұйрық, оқытылатын мұғалімдердің тізімі (мектеп директорымен бекітілген).

2)      Internet-ті пайдалану және жұмыс істеу журналы.

3)      Жаңа ақпараттық технологияларды қолданып әртүрлі оқыту тәртіптерін жұргізу журналымен графигі

• компьютерде оқушылардың өзiндiк жұмысы мен тапсырмаларды орындау жұмыстарын ұйымдастыруға бағытталған тапсырмаларды құрастыру;
• ғылыми-танымдық, анықтамалық және әдiстемелiк әдебиеттер жиынтығы;
• Жаңа ақпараттық технологиялық жабдықтарды қолдануға бағытталған және жалпы оқу пәндерiнiң құрылымдық жүйеде жүргiзуге арналған, игерiлетiн материалдың мақсаты мен мiндеттерiне сәйкес оқу, демонстрациялау құралдарының жекелеген түрлерiн жинақтауға болатын оқу-әдiстемелiк жинағы;
• Техника қауiпсiздiгi бойынша оқушыларға нұсқаулар жүргiзу мен оны мерзiмдi түрде тексерiп отыру журналы;
• Компьютердiң iстен шығуы мен оны жөндеу журналы;
• Оқушылардың жұмысын көрсететiн кестелер мен қабырға материалдары;
• Мектеп директоры бекiткен информатика кабинетiнiң жабдықталу жоспары, кабинеттегi құрал-жабдықтардың есебi жазылған кiтапша;
• Алғашқы медициналық қызмет көрсетуге қажеттi дәрi-дәрмектер қобдишасы;
• Өрт сөндiруге қажеттi құрал-жабдықтар;
• Техника қауiпсiздiгi мен оның сақталуын қамтамасыз етуге арналған құрал-жабдықтар.

1. Жаңа ақпараттық технологиялық жабдықтарды қолданатын зерттеу-тәжiрибе жұмыстарын өткiзуге арналған зертхана (лаборатория)

2. Болашақта әлемдiк деңгейде  және аймақтық телекоммуникациялық желiлердi жүйелеудi қамтамасыз ететiн құрылғылар мен құрал-жабдықтар (компьютерлiк желiлер мен телефондық, теледидарлық, спутниктiк байланыс құралдарының синтезi)

 

3. Информатикадан дидактикалық материалдар жүйесi

• Программалаудан (сыныптар бойынша) бақылау жұмысының материалдары.
• Әрбiр тақырып бойынша деңгейлiк тапсырмалардан құрастырылған таратпа материалдар.
• Сыныптар бойынша тест тапсырмалары (тақырыптық, тоқсандық, жарты жылдық, жылдық)
• 8-11 сыныптар үшiн информатикадан олимпиада материалдары (мектепiшiлiк, аудандық, қалалық (облыстық), республикалық).
• Сыныптар бойынша жұмыс дәптерлерi
• Информатикадан бақылау және жаттығу программалары

 

4.Нормативтiк-ұйымдастырушылық  құжаттары

• ҚР “Бiлiм туралы” Заңы.
• Қазақстан Республикасы орта бiлiм беру жүйесiн ақпараттандырудың Мемлекеттiк бағдарламасы
• Орта бiлiм беру жүйесiн ақпараттандырудың аймақтық бағдарламасы.
• 7-11 сыныптарға арналған информатикадан мемлекеттiк бiлiм стандарты
• ҚР Бiлiм және Ғылым министрлiгiнiң әдiстемелiк нұсқау хаты.
• Сыныптар бойынша информатикадан оқу бағдарламалары
• 7-11 сыныптарға арналған информатикадан күнтiзбелiк-тақырыптық жоспар.
• 7-11 сыныптарға арналған информатикадан сабақ жоспарлары
• Кабинет жұмысының жоспары
• Кабинет жұмысына талдау
• Кабинет активiнiң жұмыс жоспары
• Кабинеттi дамытудың келешек жоспары
• Оқу процесiн ақпараттандыруды дамытудың жоспары

 

5.Информатикадан  оқу-әдiстемелiк кешендерiнiң тiзiмi

• 7-11 сыныптарға арналған информатикадан оқулықтар мен оқу құралдары
• Мұғалiмге арнлаған әдiстемелiк құралдар
• 7-11 сыныптарға арналған информатикадан электрондық оқулықтар
• 7-11 сыныптарға арналған информатикадан деңгейлiк тапсырмалардан құрастырылған жұмыс дәптерлерi

 

6. Кабинет  кiтапханасы

• Анықтамалық-ақпараттық әдебиеттер
• Сыныптан тыс жұмыстарға арналған әдебиеттер
• Мерзiмдiк басылымдар
• Мұғалiм мен оқушының шығармашылық жұмыстары

7.Техника  қауiпсiздiгi

8.Санитарлық-гигиеналық  нормалар

9.Информатика  кабинетi мазмұнын зерттеу белгiлерi

Бағалау белгiлерi	ұпайлар саны	Эксперт бағасы
1. Информатика кабинетi  ережесiнiң талаптарына сай жабдықталуы  мен безендiрiлуi. (Кабинеттiң төлқұжаты,  кабинеттiң келешек жоспары, орта  бiлiм беру жүйесiн ақпараттандырудың  Мемлекеттiк бағдарламасын дамыту  жоспары, кабинет кеңесiнiң жоспары,  оқу кабинетiнiң жабдықталу тiзiмi).
2. Құжаттар (төлқұжат, есепке  алу кiтабы, оқу жабдықтарының  каталогы).
3. Жаңа типтi техникалық  құрылғылармен жабдықталуы (компьютер,  қолмен және дистанциялық басқарумен  жабдықталған диапроекторлар, кинопроектор, телевизор, видеомагнитофон, видеокассеталар,  лазерлiк дискеталар, слайдтар және  т.б.), оларды пайдалану тиiмдiлiгi.
4. Оқу-әдiстемелiк жинақтармен  жабдықталуы (оқу бағдарламалары, оқулықтар, оқу-әдiстемелiк әдебиеттерi, факультативтiк курстарға арналған  құралдар, сөздiктер, тест жинақтары,  дидактикалық материалдар, базалық  программалық қамсыздандыру, электрондық  оқулықтар, мультимедиялық программалар).
5. Алынған және өздiгiнен  дайындалған оқыту құралдары  (көрнекi құралдар, плакаттар, кестелер, кескiндер, деңгейлiк тапсырмалардан  құралған карточкалар, сыныптар  бойынша бақылау тестiлерi (тақырыптық, тоқсандық, жарты жылдық, жылдық), слайдтар, үйрету және бақылау программалары).	1 – 10
6. Оқу-көрнекi құралдарын  жүйелеу (электрондық картотекалар)	1 – 5
7. Оқушылардың өзiндiк  шығармашылық жұмыстары (рефераттар, бағдарламалар, орындалған шығармашылық  жұмыс үлгiлерi)	1 – 10
8. Информатикадан ұйымдастырылған  сыныптан тыс жұмыстар (олимпиада  материалдары,  ғылыми жобаларды қорғау, үйiрмелер, факультативтер және оларды сыныптар мен тақырыптар бойынша жүйелеу) .	1-5
9. Оқушылардың бiлiм сапасының  мониторингi (графиктiк ақпарат түрiнде)	1-5
10. Бiлiм беру технологияларын  енгiзудi негiздеу, оларды сипаттау, дәстүрлi оқыту әдiстерiмен салыстыру  нәтижелерiнiң көрсеткiштерi	1-10
11. Педагогикалық iс-тәжiрибенiң  бөлiктерiн айқындайтын сандық  және сапалық көрсеткiштерi (сабақ  жоспарлары, дидактикалық материалдар,  технологиялық карта және т.б.)	1-10
12. Кабинеттi жабдықтау: қазiргi талапқа сай болуы, ұқыптылығы, оқытылатын материалдарға сай  болуы, оқушы мен мұғалiмнiң  оны жабдықтауға үлесi	1-10
13. Техника қауiпсiздiгi  мен санитарлық-гигиеналық норма  ережелерiн сақтау	1-5
Барлығы	100