Тұманбай Молдағалиев

 
 
 
 

Тұманбай  Молдағалиев

 
 
 
 

• Тұманбай  Молдағалиев (1935 жылы  туған)-қазақ поэзиясындағы  сыршыл лиризмді  дамытқан ақын. Тұманбай  Молдағалиев1935 жылы  Алматы облысының  Еңбекшіқазақ ауданында  дүниеге келді.

 
 
 
 

• Әкесі  Ұлы Отан соғысында  қаза тауып, ол  анасының тәрбиесінде  өседі.  Тұманбай 1951 жылы Есік қаласындағы  мектепті, одан соң  қазақ мемлекеттік  университетінің  филология факультетін  бітіреді.  Оның  алғашқы өлеңдер  жинағы «Студент  дәптері» (1957) аталған.

 
 
 
 

• Өзінің  шығармашылық еңбек  жолын «Лениншіл  жас» газеті мен  «Пионер» журналынан  бастайды. Тұманбай  Молдағалиев 1959-1970 жылдары  «Жазушы» баспасында  аға редактор, 1970-1973 жылдары «Балдырған»  журналында жауарты  хатшы, 1973-1984 жылдары  «Жалын» альманағының  бас редакторы, 1984-1986 жылдары Қазақстан  Жазушылар одағы  басқармасының хатшысы  қызметтерін атқарды.  Ол 1986 жылдан «Балдырған»  журналының бас  редакторы. Тұманбай  Молдағалиевтың өлең, поэмалары 40-тан астам  жинақ болып басылып  шықты

 
 
 
 

Тұманбай  Молдағалиев- Қазақстан  комсомолы, Қазақстан  Республикасы Мемлекеттік  сыйлығының иегері, 1992 жылы Физули атындағы  Халықаралық түркі  дүниесі ақындары  сыйлығы тапсырылды. Тұманбай Молдағалиев  шығармашылығының  ең басты ерекшелігі-оның  өлеңдері сезімге  толы.  

Ақынның 1990 жылы 13 томдық  шығармалар жинағы, 2004 жылы 14 томдық шығармалар  жинағы жарық көрді.

 
 
 
 

1998  жылы Қазақстанның  тәуелсіз ақпарат  құралдарының бірі  – «Дат» газеті  «Нұрекең мен Тұмекең...  өлеңнің авторы  кім екен?» деген  мақалада 
Нұрсұлтан Назарбаевтың өлеңі туралы "Дат" газетінде жарияланған мақаланың көшірмесі, 2 қараша 1998 жыл. 
Тұманбай Молдағалиевтің «Елім менің» («Егемен Қазақстан» газетінің Нұрсұлтан Назарбаевтың өлеңі туралы "Дат" газетінде жарияланған мақаланың көшірмесі, 2 қараша 1998 жыл. 
​​1996 жылы 6 наурыздағы нөмірінде жарияланған) деп аталатын өлеңін Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазағым менің» («Ана тілі» баспасынан жарық көрген кітапта жарияланған) деген өлеңімен қатар қойып, газет бетінде жариялады.

 
 
 
 

• Ақынның  «Қош көктем», «Жаңа  дәптер», «Жүрек ояу  қашанда», «Махаббат  оты сөнбейді», «Жүрегім  менің сапарда», «Мен  де жиырма жаста  едім», «Жүректегі  жазулар» т.б. жыр-жинақтарын  жазды.

 

• Өткен  ғасырдың 50-ші жылдары  поэзия әлеміне  келген Тұманбай  Молдағалиев – 
• 20-ға жуық жыр жинақтарының авторы. Әріптестері ақынды Абай мектебін жалғаған, Қасым мен Мұқағалидың қатарын толтырған айбынды ақын деп біледі. Тұманбай Молдағалиевтің махаббат және табиғат лирикасынан туған әндер әр қазақтың жан дүниесін емдеді.

 
 
 
 

Қазақ  ақыны Тұманбай Молдағалиев 75 жасқа  толды.

 
 
 
 

 
 
Туманбай Молдагалиев  родился 20 марта 1935 года  в совхозе «Жарсу»  Енбекшиказахского  района Алматинской  области. Народный  пи­сатель РК, соавтор  текста гимна, поэт, воспевающий природу  и любовь —  Туманбай Молдагалиев  пришел в поэзию  в середине 1950-х  годов. В 1954 году было  опубликовано первое  стихотворение поэта  «Украинской девушке». Закончил филологический  факультет Казахского  го­сударственного  университета (1956). 
 
 

• В 1957 году  вышла в свет первая поэтическая  книга «Студенческая тетрадь». Затем  были изданы сборники стихотворений, поэм, песен, соз­данных совместно  с известными композиторами Н. Тлендиевым, Ш. Калдаяковым, А. Бейсеуовым  и другими. Среди них «Камила» (1960), «Ве­сенние зори» (1961), «Песнь  о Ферузе» (1964).

 

• Работал  в журнале "Пионер) (1959–1970), был  ответственным секретарем журнала "Балдырған) (1970–1973). С 1973 года работал  в главной редакции детской  и юношеской литературы при  издательстве «Жазушы» и главным  редактором литературного альманаха  «Жалын».

 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
«Зулайды күндер» (1965), «Жүрегiм мeнiн  сапарда» (1966) и др. За книгу «Жаңа  дәптер», опубликованную  в 1967 году, Т. Молдагалиеву  присуж­дена премия  Ленинского комсомола  Казахстана (1968). Пользуются  успехом у читателей  также книги поэта  «Ескерткiш» (1969), «Шақырады  жаз мeнi» (1970), «Жүрек  ояу қашанда» (1972). Опубликованы сборник  избранных стихов  «Қош, кектем» (1971), сборник  поэм «Хат­тар» (1974). На русском языке  вышли в свет  стихи Т. Молдагалиева  «Я — сын Семиречья» (1962), «Первая встреча» (1968), «Новая тетрадь» (1969). 
 
 

• Т. Молдагалиев написал  тексты ко многим  песням. Широкой популярностью  пользуются песни  на его слова: «Құстар  қайтып барады» (муз. Н. Тлендиева), «Бақыт  құшағында», «Әнім  сен едiң» (муз. Ш. Калдаякова), «Epтic вальсi» (муз. Жамакаева), «Шақырады  көктем» (музыка А. Бейсеуова) и др.

 

. 

 
 
 
 

1–24  мая 1992 года  в городе Бурса  состоялся праздник  поэзии, на котором  Туманбаю Молдагалиеву  была присуждена  Международная премия  им. Физули 

• Поэт  плодотворно трудился  и в области  художественного  перевода. Им переведены  на казахский язык  произведения классиков  русской и зарубежной  литературы Д. Байрона, М. Ю. Лермонтова, Т. Г. Шевченко, О. Туманян, С. Капутикян, Г. Гуляма, Х. Гуляма, Р. Гамзатова, Зульфии и др.

 
 
 
 

Сыршыл  лиризмді дамытқан ақын, Қазақстанның Халық жазушысы Тұманбай Молдағалиев 76 жасында өмірден озды