Қазақстан мен Германияның білім жүйесі

Қазақстан мен Германияның  білім жүйесі

Қазақстан мен Германия

• ҚР білім жүйесі

• Германияның білім жүйесі

Мемлекеттік білім беру  жинақтау жүйесі:

 

• Білімнің қол жетерлігін қамтамасыз етудегі жаңа сөз

2011 жылдың 28 қаңтарындағы  Қазақстан халқына жыл сайынғы  жолдауында «Болашақты бірге  құрамыз!», мемлекет Басшысы қазақстандықтарда  балаларының оқуына, мемлекеттен  пайыздық бонустар алумен, қаражаттарды  жинаудың жаңа мүмкiндiктерi пайда  болу керектігін атап өтті  , және Үкiметке техникалық  және жоғары бiлiм деңгейлерi  үшiн, қазір Жилстройсбербанк  ипотекалық құрылыста жүзеге  асыратынға ұқсас жинақтау жүйесiн  әзірлеуді тапсырды.

Мемлекеттік білім беру  жинақтау жүйесі жобасының Негізгі  ережелері:

 

• МБЖЖ мақсаты, міндеттері және негізгі қағидалары 

 

МБЖЖ мақсаты – Қазақстан  азаматтары үшін ЖОО және ТКБҰ (техникалық және кәсіби білім  беру ұйымдары) білім беру қызметтерін  қаржыландыру және жинақтаудың  қол жетерлің құралын ұсыну.

 

• МБЖЖ міндеттері:

 

• • тұрғындар үшін техникалық және кәсiби, орташадан кейінгі және жоғары бiлiмнiң ашықтығын жоғарылату;

 

• • ата-аналар және студенттер үшiн оқу үшін төлеу әдiстерiн кеңейту;

 

• • техникалық және кәсiби, орташадан кейінгі және жоғары бiлiмді қаржыландырудың мемлекеттiк құралдарының түрлерiн кеңейту;

 

• • азаматтардың қаржы сауаттылығын және жинақтаудың мәдениетiн жоғарылатуы.

 

• МБЖЖ механизмі келесі қағидаларға негізделеді:

 

• • ҚР азаматтарының жинақтарын сақталуына;

 

• • ҚР азаматтарының жинақтарын мақсатты қолданудың қамтамасыз етуге;

 

• • ҚР азаматтарының жинақтарын мемлекет тарапынан мадақтауға.

МБЖЖ қатысушылары:

 

1) енгізуші, салымшы,  қосымша – несие алушы; 

 

2) оператор («Қаржы орталығы»  АҚ); 

 

3) екінші дәрежелі банк  (банк-қатысушы), қосымша – несие  беруші; 

 

4) білім беруді ұйымдастыру  (ЖОО, ТКБҰ); 

 

5) білім беру саласында  өкілетті орган; 

 

6) қаржы саласында өкілетті  орган.

Мемлекеттік білім беру  жинақтау жүйесінің үлгісі

 

• ҚР БҒМ/ҚР ҚМ түріндегі ҚР Үкіметі

 

• Мемлекеттен сыйлықақы

 

• «Қаржы орталығы» АҚ

 

• Мемлекеттен сыйлықақы

 

• Екінші дәрежелі банктер – салымдар – Салымшы/енгізуші

 

•  Пайыздық сыйақы және мемлекеттен сыйақы ЖОО/ТКБҰ

 

•  Оқу құны

Білім беру жинақтау  салымы туралы келісім

 

Кәмелеттік жастағы кез  келген жеке тұлға - Қазақстан  Республикасының резидент немесе  резиденті емес – МБЖЖ қатысушы-банкпен  белгілі бір мерзімде, мөлшерін  салымшы дербес анықтайтын, тұрақты  салымдарды салуды көздейтін  білім беру жинақтау салымы  туралы келісім жасаса алады.

 

Кәмелетке толмаған салымшы  пайдасына немесе атынан білім  беру жинақтау салымы туралы  бiр ғана келiсiм жасала алады.

 

Бiлiм беретiн жинақтау  салымы салымшымен, туыстық мәртебеге  байланыссыз, кәмелетке толмаған  кез келген балаға ашылуы мүмкін. Салым толықтыруды салымшылар  да, сонымен қатар үшінші жақтар  да жүзеге асыра алады.

 

Оқуға жинақтаудың минималды  мерзiмі - 3 жыл, максималды мерзiмi шектелмеген, дегенмен салымға мемлекеттiң  сыйақысы келісім жасасқан күннен 20 жылдан артық емес есептеледі.

 

салым ашу үшiн бастапқы  бiр жолғы жарна - 3 АЕК.

 

Бiлiм беретiн жинақтау  салымы жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) міндетті кепiлдiк  берудiң объектісі болып табылады.

МБЖЖ мемлекеттік қолдау  шаралары

МБЖЖ қолдаудың келесі  шаралары көзделеді:

 

Қаражаттарды жинақтау  кезеңінде мемлекет жыл сайын  салымшыларды республикандық бюджет  қаражаттарынан қаржы жылының  қорытындылары бойынша депозит  сомасына жылдық 5% мөлшерінде мемлекет  сыйақысын есептеу түрінде марапаттайды, бірақ 100 АЕК артық емес.

Азаматтардың әлеуметтік  осалды санаттарынан балалар  пайдасына ашылған салымдар бойынша  мемлекеттің сыйақысының жоғарланған  мөлшері (жылдық 7%, бiрақ 100 АЕК артық  емес) туралы сұрақ қарастырылып  жатыр. мемлекеттiң сый ақысының  үлкен өлшемi туралы сұрақты қаралады.

Мемлекеттiң сыйақысының  мөлшерлемесін есептеу «банк  сыйақысы+мемлекет сыйлығының» жиынтығы  жинақтың барлық сомасының құрылымында, жинақтау мерзіміне байланысты 20% -н 50%-ға дейін құралып жасалған.

Екінші дәрежелі банктер- Жылдық 5% мөлшерінде сыйақыны есептеу 30-35%

Республикалық бюджет  – мемлекет сыйлықақысы-20%

Салымшылар (ата-аналар, салымшы, үшінші жақтар) – салымдар - 40-50%

Салымшыға білім грантын  берген жағдайда, білім беретін  жинақтау салымының қаражаттары  мемлекеттің есептелген сыйлығымен  келесі мақсаттарға жіберу жоспарланады:

1) кез келген үшінші  тұлғаға ашылған (ашылатын) білім  беретін жинақтау салымы (қайта  ресімдеу); 

2) білімнің басқа деңгейлерін  алу мақсатымен, жоғары оқудан  кейінгі білімді қоса, білім  қызметтерін төлеу; 

3) мемлекет есептеген  сыйлықты сақтаумен салымшымен  алынған.

МБЖЖ енгізуден әлеуметтік-экономикалық  нәтиже

 

жалпы ел үшін:

 

нарықтық экономика жағдайында  қоғамда талап етілген, әлеуметтік  бағыттылықтың мақсатты қаржылай  құралын құру,

 

білім беру қызметін  төлеуде халықты қолдау бойынша  мемлекет үшін құралдар қатарын  кеңейту,

 

кәсіби білім жүйесінде  мемлекеттік қаржы қорларын халықтың  ең осалды қабаттары үшін қайта  бөлу,

 

халықтың қаржы қорларын  жұмылдыру.

 

жеке азаматтар үшін:

 

халық үшін жоғары, техникалық  және кәсіби білімге қол жетерлікті  арттыру,

 

азаматтардың қаржы сауаттылығын  және сақтау мәдениетін жоғарылату.

Система высшего образования  Федеративной Республики Германия

 

• В Германии насчитывается 324 высших учебных заведений. Образование в университетах, которое пользуется высоким международным авторитетом, построено по принципу «единства научной и учебной деятельности» и сочетает фундаментальные и прикладные исследования.

 

• Выбрать учебное заведение можно между следующими вузами:
• 118 университетов, включая технические, теологические и университеты, объединенные с педагогическими и другими ВУЗами, в которых обучается более 1,3 миллиона студентов;
• 52 высшие художественные, музыкальные школы и высшие школы кинематографии (около 30 тысяч учащихся);
• 154 высших специальных учебных заведения Fachhochschulen (более 400 тысяч студентов).

 

• По даyным Службы академических обменов Германии (DAAD), к 2000-2001 учебному году уже 185 учебных заведений Германии внедрили и применяют кредитную систему ECTS примерно по 1340 дисциплинам – не только в рамках курсов на степени бакалавра и магистра, но и в традиционных учебных курсах (Diplom).

 

• Вуз, где сохранилась традиционная система оценок, применяют следующую шкалу: Sehr gut (1-1,9 балла) – отлично, gut (2-2,9 балла) – хорошо, Befriedigend (3-3,4 балла), Ausreichend (3,5-4) – удовлетворительно, Mangelhaft (4,1-5) – неудовлетворительно.

 

• В связи с тем, что аттестат об окончании казахстанской средней школы не признается в Германии из-за различий в системах школьного образования (в Германии 12-летнее), иностранные абитуриенты допускаются к обучению в вузе лишь после окончания 1-2 курсов в казахстанском вузе. После окончания одного курса в казахстанском вузе абитуриенту необходимо пройти 1 год обучения в подготовительном колледже Германии.

Требования для поступления  в подготовительный колледж (Studienkolleg):

 

• Программа колледжа разработана для абитуриентов, не имеющих достаточный уровень образования для поступления в германский вуз (менее 2 курсов казахстанского вуза). В колледже наряду с немецким языком преподаются специализированные предметы.

 

• До недавнего времени высшее образование в Германии являлось бесплатным для немецких граждан и иностранцев. Однако с января 2005 года Конституционный суд Германии постановил, что каждый регион вправе самостоятельно решать, будет обучение платным или нет.

 

• Некоторые регионы приняли решение ввести плату за обучение уже с зимнего семестра 2006-2007 года.

 

• С октября 2006 года в землях Северный Рейн-Вестфалия и Нижняя Саксония уже введена плата за обучение. В землях Северный Рейн-Вестфалия образование стало платным для всех студентов с апреля 2007 года. С октября 2007 года образование стало платным в землях Баден-Вюртемберг, Гессен, Бремен, Гамбург, Бавария и Саар.

 

• Как правило, язык преподавания в ВУЗах Германии – немецкий, однако при обучении по программе магистратура, кроме немецкого языка, также предусмотрено обучение и на английском языке.

 

• Учеба в любом ВУЗе Германии делится на базовый курс (Grundstudium) и следующий за ним профессиональный курс (Hauptstudium), каждый продолжительностью минимум 4 семестра. Первый завершается сдачей промежуточных экзаменов (Zwischenpruefung) или преддипломного экзамена (Diplom-Vorpruefung). В завершающий период обучения появляется больше предметов по выбору.

Продолжительность учебы  в вузе – от 8 до 12 семестров.

 

Студент немецкого ВУЗа  не посещает занятий вместе  со всеми своими «сокурсниками», но должен сам, выбрав определённую  специальность (Studiengang), организовать  свой учебный план и своё  время в соответствии с общими  требованиями по данной специальности.

 

По окончании учебы  в зависимости от специальности  и типа вуза студенты сдают  дипломный экзамен (Diplom), экзамен  на степень магистра (МА), либо  государственный экзамен (Staatexmen).